Programma SP vierkant tegen kabinet-Kok

Met het oog op de Kamerverkiezingen heeft de Socialistische Partij haar verkiezingsprogramma 'Tegengas' in concept gereed. Rode draad van de SP is het verzet tegen een samenleving van 'ieder voor zich'.

DEN HAAG, 20 JAN. De Socialistische Partij wil de inkomensverschillen drastisch verkleinen, het openbaar vervoer gratis maken en de privatisering van een aantal overheidstaken terugdraaien.

Dat staat in het ontwerp-verkiezingsprogramma dat aanstaande zaterdag aan de partijleden wordt voorgelegd.

Het programma, getiteld Tegengas, verzet zich tegen het huidige regeringsbeleid dat zou leiden tot een “samenleving van ieder voor zich”. De SP heeft twee zetels in de Tweede Kamer maar staat in opiniepeilingen op zeven zetels.

De SP betoogt dat het 'paarse' streven naar 'meer markt en minder overheid' ook betekent “meer willekeur en minder democratie. En geen eerlijker verdedeling van werk en inkomen, geen betere bescherming voor mens en milieu, geen rechtvaardiger verhoudingen in de wereld”.

Het programma bevat tal van concrete voorstellen die daarop volgens de partij een antwoord bieden.

Burgers moeten meer zeggenschap krijgen, bijvoorbeeld door de invoering van een referendum. De rol van de Europese Unie, die door de SP wordt gezien als ondemocratisch en geldverslindend, moet worden beperkt. Nederland moet niet meedoen aan de Economische en Monetaire Unie.

De overheid moet haar invloed op de economie vergroten en iedereen verzekeren van het recht op werk. Daar mag een plicht tot werken tegenoverstaan voor iedereen die ertoe in staat is. De SP pleit voor verlaging van de werkdruk en voor meer deeltijdbanen, en tegen uitzendarbeid, prestatieloon en employability. Die laatste drie begrippen leiden tot een situatie waar “alles voor de baas en de baas voor alles” komt.

De inkomensverschillen tussen rijk en arm moeten zodanig worden beperkt, dat het niveau van de laagste inkomens niet minder dan éénderde mag zijn dan het niveau van de hoogste. Het minimumloon en de sociale uitkeringen moeten jaarlijks met vijf procent worden verhoogd. De vergoedingen voor leden van de Tweede Kamer daarentegen moeten met de helft omlaag en daarna worden gekoppeld aan het minimumloon.

De 'tweedeling in de huisvesting' wil de SP bestrijden door de woonlasten voor de lagere inkomens te verlagen en die voor mensen met een hoger inkomen te verhogen. Concreet zou dit worden bereikt door te garanderen dat huishoudens met een minimum-inkomen niet meer dan 10 procent van hun inkomen kwijt zijn aan woonlasten, modale huishoudens niet meer dan 17 procent. Tegelijkertijd moet de aftrek van de hypotheekrente worden beperkt tot hypotheken onder de 300.000 gulden. Aftrek voor “tweede en volgende huizen” moet helemaal worden verboden.

Het onderwijs moet beter toegankelijk worden. Collegelden en schoolbijdragen moeten verdwijnen en leermiddelen dienen kosteloos ter beschikking te komen.

Het verschil tussen 'witte' en 'zwarte' scholen dient te verdwijnen. Dit laatste wil de SP bereiken door een grotere spreiding van allochtonen en autochtonen over stadswijken.

Over de finaciering van de voorstellen uit Tegengas zegt het programma het volgende. “We hebben nog nooit zoveel geld gehad als nu. Waarom zouden we dan in Nederland, terwijl we rijker dan ooit zijn, dingen moeten afbreken die we opgebouwd hebben toen ons land veel armer was?” Het is volgens de SP een kwestie van een andere verdeling.

Concrete voorstellen zijn: verhoging van de inkomstenbelasting voor de hoogste schijf naar 72 procent, heffing van een 'zware belasting op speculatiewinsten op de Beurs', tegengaan van kapitaalvlucht door heffing van 50 procent 'belasting bij de grens', en halvering van de defensieuitgaven.