China wil met VN praten over mensenrechten

PEKING, 20 JAN. China heeft commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties, Mary Robinson, uitgenodigd voor een bezoek. De uitnodiging is bedoeld “de samenwerking tussen China en de VN op het gebied van de mensenrechten te versterken”.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Peking heeft dat vanochtend verklaard. “China is voorstander van een dialoog over de rechten van de mens die gevoerd wordt op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect”, aldus een woordvoerder. “Deze dialoog zal er toe bijdragen de meningsverschillen over het onderwerp van de mensenrechten weg te nemen”.

De aankondiging komt na een onderhoud, gisteren, tussen de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Robin Cook, en zijn Chinese ambtgenoot Qian Qichen in Peking. Bij die gelegenheid liet minister Qian al weten dat Robinson te allen tijde China mag bezoeken.

De Chinese president Jiang Zemin heeft gisteren de Amerikaanse minister van Defensie, William Cohen, de verzekering gegeven dat China niet langer kruisraketten zal verkopen aan Iran of het land op een andere manier zal helpen bij zijn militaire opbouw. Volgens Cohen gaat de toezegging verder dan de verklaring dat China “niet de intentie heeft” meer wapens aan Iran te leveren, die president Jiang afgelopen najaar heeft gedaan bij zijn bezoek aan de Verenigde Staten. De nieuwe uitleg van president Jiang was “voor mij zeer significant”, aldus minister Cohen vanochtend tegenover journalisten die met hem meevlogen van Peking naar Japan.

Behalve met president Jiang heeft Cohen de afgelopen drie dagen ook uitgebreid gesproken met zijn Chinese ambtgenoor Chi Haotian, met wie hij onder andere akkoord heeft ondertekend om de communicatie tussen oorlogsschepen van beide landen te verbeteren. Als eerste buitenlandse bezoeker kreeg Cohen een rondleiding in het geheime, zwaarbewaakte luchtverdedigings commandocentrum in Peking, waarvan het bestaan door de Chinese autoriteiten tot voor kort nog werd ontkend.

De toenadering tussen China en de VS zal mogelijk de weg te openenen voor gedeeltelijke hervatting van Amerikaanse militaire verkopen aan China. Alle militaire export werd in 1989 opgeschort na het bloedige neerslaan van de studentenprotesten op het Plein van de Hemelse Vrede. In een gesprek met het persbureau Reuters zinspeelde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, gisteren op een bereidheid van de Amerikaanse regering de verkoop van reserve-onderdelen te overwegen, ondanks het huidige verbod.

De toezegging om VN-commissaris Robinson te ontvangen, noemde minister Albright gisteren “een positieve stap”. Maar ze onderstreepte dat Peking meer moet doen. Een jaar geleden strandde een voorstel om China te laten veroordelen door de mensenrechtencommissie van de VN in Geneve wegens schending van de mensenrechten. Eind vorig jaar, enkele weken na het bezoek van president Jiang aan de VS, liet China de bekende dissident Wei Jingsheng naar de VS vertrekken. Wei werd in het Witte Huis ontvangen door president Clinton, maar vorige week had de Britse minister Cook geen tijd de dissident te ontvangen toen deze in Groot-Brittannië was.

Cook, die inmiddels naar Hongkong is vertrokken, de voormalige Britse kroonkolonie, overhandigde gisteren in Peking namens de EU een lijst van 12 politieke gevangenen, over wie de EU opheldering wil hebben.

China heeft vanochtend ook aangekondigd politieke gesprekken te willen voeren met Taiwan zonder voorwaarden vooraf. Maar van Taiwanese zijde is daar koel op gereageerd. Het door Peking gehanteerde principe van “Een China” betekent per definitie al een voorwaarde, aldus Taipei. (Reuters, AFP, AP)