Trekken aan iepen

Er is de afgelopen dagen hard getrokken aan de 80-jarige Iepen aan de Hoofdweg in Amsterdam. Met een Duitse windsimulatieproef is hun meegaandheid tot op de duizendste graad nauwkeurig gemeten. Een nylon band hoog rond hun stam gedraaid, roestvrijstalen sensoren in de bast geprikt en een automatische lier die met tweehonderd kilo tegelijk aan hun halsband trekt. Als ze toegeven, zijn ze er geweest. De wortels die als een platte pannenkoek onder het trottoir liggen, moeten zich hebben schrap gezet.

Kappen. Dat was de enige conclusie die wijkwethouder C. Steeman (GroenLinks) van het Amsterdamse stadsdeel De Baarsjes kon trekken in verband met de verlangde 'herprofilering' van de Hoofdweg. Maar de wethouder van de centrale stad voor Verkeer en Vervoer, E. Bakker, floot hem terug. Als de iepen voldoende stevig in de grond staan, mogen ze wat hem betreft blijven. Bakker gaf opdracht de stabiliteit van de bomen te testen.

Nu ligt de verdeling van bestuurlijke verantwoordelijkheden tussen centrale stad en stadsdelen in Amsterdam niet altijd even duidelijk. Maar de inrichting van een straat en de beslissing over de bomen daarin lijkt bij uitstek onder de deelraad te vallen. Toch niet. De Hoofdweg maakt deel uit van een centraal infrastructuurplan en daarom ligt de eindverantwoordelijkheid bij de gemeenteraad.

De Hoofdweg is aan vernieuwing toe. Uit het trottoir steken stoeptegels omhoog, het asfalt van de rijweg vertoont scheuren en de breedte ervan leent zich iets te goed voor roekeloos rijgedrag. De deelraad mocht de 'herprofilering' voorbereiden, met als voorwaarden dat er een vrijliggend fietspad en een vrijliggende trambaan komen. Omdat ook nog ondergronds aan het riool gewerkt moet worden, hebben de iepen volgens de wijkwethouder geen overlevingskansen meer. De wortels zouden zo beschadigd raken dat ze bij de eerste de beste storm meteen omwaaien. Ze zijn te oud om nog overgeplant te worden. De wijkwethouder heeft beloofd nieuwe bomen terug te plaatsen.

Bewoonster M. Ottens verzamelde 1600 handtekeningen (“Ja, ik ben voor groen en zuurstof in de Baarsjes”), maar op het stadsdeelkantoor kon ze niemand overtuigen. Ze schakelde de hulp in van meneer Poiesz van de Van Lippe-Biesterfeld Foundation, een stichting die in het leven is geroepen na het verschijnen van het boek 'Dialoog met de natuur' van Irene Van Lippe-Biesterfeld en die zich in navolging van de prinses sterk maakt voor een dialoog over en met de natuur.

Ottens en Poiesz brachten samen een bezoek aan het stadhuis waar wethouder Bakker zich liet overtuigen van het feit dat “de energie van bestaande grote bomen nimmer te vergelijken is met die van nieuwe grote bomen”, aldus Bakker in een brief aan de commissie van Advies Verkeer Milieu Cultuur en Monumentenzorg. Bakker wil de bomen een tweede kans geven, omdat er wellicht een alternatieve manier is om de werkzaamheden aan het riool uit te voeren. Want, zo schrijft hij in de brief aan de commissie, “de LBF Foundation stelt zich op het standpunt een deskundige te kennen die hier een oplossing voor kan aanreiken”.

Over de telefoon kauwt wijkwethouder Steeman op de woorden van Bakker': “Stelt zich op het standpunt een deskundige te kennen die hier een oplossing voor kan aanreiken. Nou ja.” Het gedrag van Bakker “riekt' volgens hem “naar populisme”.

Want wat als de bomen standvastig blijken? In een nieuw plan mét oude bomen moeten bewoners een deel van hun voortuinen inleveren. Bovendien heeft Bakker als beperkende voorwaarde nog laten opnemen dat “versmalling van de voortuinen niet te veel als aantasting van de Berlage-kwaliteit mag worden beschouwd”. En het aanleggen van het riool op een alternatieve wijze zal extra geld kosten, terwijl Steeman nu juist de opdracht had gekregen uit te gaan van “een sobere en doelmatige herinrichting”.

De wijkwethouder heeft het standpunt van Bakker overigens van zijn partijgenoten uit de gemeenteraad moeten vernemen. “Maar goed”, zegt hij, “inmiddels is Bakker burgemeester in Hilversum en zitten wij met een opvolger die van niets weet.”

Binnen twee weken komt de adviesdienst Omegam met de uitslag van de windsimulatieproef. Bewoonster Otten heeft intussen gele satijnen linten om een aantal iepen gebonden. Als steunbetuiging - omdat er zo aan ze is getrokken.