Fransen voelen sympathie voor werklozen

Frankrijk werd het hele weekeinde geteisterd door demonstraties. Van werklozen die meer geld en banen eisen, tot communisten die een referendum eisen over de invoering van de euro.

PARIJS, 19 JAN. De boze werklozen houden stand met hun acties voor meer geld en werk, maar meer dan passieve steun van het Franse volk hebben ze in een weekeinde vol demonstraties niet geoogst. Met de 'verdeling van de beschikbare rijkdom', waar sommige manifestanten in Parijs om vroegen, hebben enige tientallen een begin gemaakt door zichzelf uit te nodigen voor een maaltijd in het befaamde restaurant La Coupole.

Vanmorgen werden nog steeds de gerespecteerde Ecole Normale Supérieure in Parijs en verschillende stadhuizen, onder andere die van Brest en Grenoble, bezet gehouden. Op tientallen plaatsen in Frankrijk werden zaterdag marsen gehouden van werklozen, gesteund door de communistische georiënteerde vakcentrale CGT.

In Parijs had de merkwaardig rustige optocht bijna het karakter van een stille omgang. De route tussen Place de la République en de Place de la Nation is lang en beter geschikt voor een mars van honderdduizenden dan van tienduizenden. Die tienduizenden liepen overigens wel mee, onder meevoering van bittere teksten als 'Wij willen klotebaantjes, betaald met kruimels' en 'Deeltijdwerk = gedeeld loon = armoede'. Een aantal van de demonstranten was, net als bij eerdere marsen tegen de werkloosheid gekomen uit solidariteit; vooral veel scholieren, studenten en illegale immigranten deden mee.

De harde kern van de mars vormde tezamen een staalkaart van politieke en vakbonds-groeperingen ter linkerzijde van premier Jospins Parti Socialiste: de Ligue Communiste Révolutionnaire, de trotzkistische Lutte Ouvrière, de anarchistische Conféderation National du Travail en de links-radicale vakcentrale SUD. Deze delegaties droegen spandoeken mee die vroegen om 'Een noodplan voor werkers en werklozen' en 'Banen door herverdeling van de winsten'. Lenin, hamer en de sikkel deelden het wegdek met de strijd tegen aids en een schoner milieu.

Een stuk of dertig werklozen hebben zich zaterdagavond na hun demonstratiewerk naar het restaurant La Coupole op de Boulevard Montparnasse gespoed om een begin te maken met de verdeling van de rijkdom. De directie van het in de loop der jaren door 32 schilders gedecoreerde etablissement, dat sinds 1927 als huisbrasserie diende van generaties kunstenaars, van Hemingway en Sartre tot Man Ray en Yves Klein, bood de have-nots een broodje in het sousterrain aan. Dat weigerden zij met succes. 'Boven' kregen zij toen oesters en steak. Een mevrouw bood hen een fles champagne aan; de directie deed er twee bij om te zorgen dat iedere oestertrekker aan een glas toekwam.

Een uitgedunde delegatie besloot vervolgens te overnachten in 'een chic hotel'. Dat werd het Lutétitia, niet al te ver, aan de Boulevard Raspail. Dit als nazi-hoofdkwartier tijdens de Tweede Wereldoorlog gevorderde hotel liet de late gasten na enige onderhandelingen op banken in de hal slapen en serveerde koffie en croissants bij het ontbijt. Die opvang garandeerde een vreedzaam afscheid rond zes uur zondagmorgen. In tegenstelling tot de straten om de bezette Ecole Normal Sup, waar zaterdagavond glas rinkelde en enkele gewonden vielen.

In de stromende regen liepen zondagdagmiddag tussen tien- en twintigduizend mensen een mars om een 'referendum over de euro en tegen het verdrag van Amsterdam' te eisen. De tocht was georganiseerd door de Communistische Partij (PCF), in samenwerking met de kleine coalitiepartner Mouvement des Citoyens (van minister van Binnenlandse Zaken Chevènement). Voor PCF-leider Robert Hue draagt 'het liberale Europa van Maastricht' de volle schuld van de massawerkloosheid. Hoewel zijn partij met drie ministers in de regering-Jospin zit, riep Hue ook op tot een snelle en forse verhoging van de sociale minima. De minister-president laat daar op studeren, maar kan er praktische gesproken niet acuut toe overgaan wil hij Frankrijk niet diskwalificeren voor de euro; de kosten worden geschat op twintig miljard gulden: het begrotingstekort zou er direct duidelijk boven de drie-procentsgrens van komen.

Uit nieuwe opiniepeilingen blijkt een aanhoudende sympathie bij de meeste Fransen voor het huidige werklozenprotest. Velen hebben zelf of via familie kennis gemaakt met het verschijnsel of zijn er bang voor. De regering zet tot nu toe alles op alles om de werkloosheid te verminderen door de werkweek voor iedereen te verkorten tot 35 uur met ingang van het jaar 2000. Het door werkgevers te vuur en te zwaard bestreden wetsontwerp wordt binnenkort in behandeling genomen door het parlement.

Niet alleen de communisten en overige linkse groeperingen willen de werkloosheid verbannen door meer geld voor de allerarmsten, ook in rechtse kring doet het idee opgeld. Pierre Mazeaud, een gerespecteerd gaullist, bepleitte gisteren twee jaar uitstel van de invoering van de euro en het laten vieren van de inflatieteugels in de hoop dat aldus de koopkracht, de vraag èn de werkgelegenheid zullen toenemen.