Bosnisch Servisch parlement kiest gematigde premier

BANJA LUKA, 19 JAN. Het Bosnisch-Servische parlement heeft zaterdagnacht in de stad Bijeljina de gematigde zakenman Milorad Dodik (39) tot premier gekozen. Dat gebeurde nadat de ultranationalisten, die ex-president KaradEÉc steunen, de zaal hadden verlaten.

In het Bosnisch-Servische parlement hebben de hardliners net geen meerderheid tegenover een zeer losse coalitie van gematigde nationalisten en partijen van verjaagde moslims en Kroaten. De gematigde nationalisten staan onder leiding van president PlavsiEÉc en willen nauwer met het Westen samenwerken bij de uitvoering van het Dayton-akkoord.

De parlementszitting van zaterdagnacht leek in eerste instantie op niets uit te lopen, omdat ultra-nationalisten - de SDS van ex-president KaradEÉc en de Radicalen (SRS), die de Servische leider lj gehoorzamen - de stemming traineerden met eindeloze redevoeringen tegen president PlavsiEÉc. Toen parlementvoorzitter Dragan KaliniEÉc rond middennacht de sessie beëindigde en aankondigde dat men over een week weer bijeen zou komen, verlieten deze hardliners de zaal. De rest bleef achter en stemde voor de benoeming van Dodik, die daarmee kan bogen op een meerderheid van 42 van de 83 zetels.

Carlos Westendorp, de Hoge Vertegenwoordiger van de VN in Bosnië, juicht de benoeming van Dodik toe. Gisternacht omsingelden eenheden van de NAVO-vredesmacht SFOR de gebouwen van het ministerie van Binnenlandse Zaken in de steden Pale en Bijeljina. Bedoeling is volgens SFOR een vreedzame overdracht van de macht te garanderen. In het ministerie van Binnenlandse Zaken van de Servische Republiek worden de activiteiten gecoördineerd van Centrex en Selekt-Impex, bedrijven die allerhande smokkel- en handelsmonopolies van de SDS in handen hebben.

De hardliners zijn woedend over de benoeming van Dodik. Momlo Krajiik, de tweede man achter KaradEÉc, verklaarde gisteren via het radiostation St. John dat Bosnië “op de rand van de chaos” staat. Andere prominente partijleden noemden de benoeming van Dodik “een soort staatsgreep” en beloofden zich tot het uiterste te verzetten.

Dodik is de eerste premier van de Servische Republiek in Bosnië die geen lid is van de SDS. Uniek is ook dat zijn regering afhankelijk is van de steun van de moslim-nationalistische partij SDA, waar vooral etnisch gezuiverde moslims op stemmen. Zakenman Milorad Dodik sloot zich begin 1991 bij de SDS aan, maar verliet in 1994 uit onvrede de partij om zijn eigen Partij van Onafhankelijke Sociaal-Domocraten (SNSD) op te richten. Vorig jaar was hij een van de trouwste steunpilaren van president PlavEÉc in haar machtsstrijd met de hardliners in Pale.

Dodik, voor de oorlog importeur van benzine en koffie en exporteur van hout, heeft een meubelbedrijf en enkele winkels en horeca-bedrijven in Lakta, een voorstadje van Banja Luka. Hij beheerst daar de plaatselijke economie en werd vorig jaar tot burgemeester gekozen. Bij de parlementsverkiezingen haalde zijn partij in november twee zetels. Hij staat er om bekend goede contacten - ook in de zakelijke sfeer - te onderhouden met moslims en Kroaten. Naar verluidt heeft hij ook goede contacten met president MiloseviEÉc van Joegoslavië.

Dodik zei zaterdagnacht dat hij het Dayton-akkoord “naar de letter” zal uitvoeren. Deze zomer liet hij al weten uitlevering van ex-president KaradEÉc aan het tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag te steunen.

Voorts nam Dodik zich dit weekeinde voor corruptie te bestrijden, de privatisering van staatsbedrijven voortvarend aan te pakken, kerk en staat te scheiden en de politie snel onder controle van de centrale regering te brengen. In het oostelijk deel van de Servische Republiek is de politie in handen van de hardliners. (AFP, AP, Reuters)