Spontane gebarentaal is hetzelfde bij doven in Taiwan en in VS

Dove kinderen die niet in contact komen met conventionele gebarentalen ontwikkelen zelfbedachte gebarentaal om te communiceren. De psychologen Susan Goldin-Meadow en Carolyn Mylander van de University of Chicago hebben ontdekt dat de structuur van deze spontane gebarentaal in verschillende culturen sterke overeenstemming vertoont (Nature, 15 jan.). Ze zien hierin een belangrijke versterking van het idee dat mensen een universele grammaticastructuur krijgen aangeboren.

De psychologen vergeleken de gebarentaal van vier dove kinderen in Amerika en vier in Taiwan, die alle niet konden praten en niet in contact waren geweest met bestaande gebarentalen. Het gaat hier om twee culturen die sterk verschillen in opvoedingsmethoden en de rol van gebaren bij het spreken. Van ieder kind werden in het derde en vierde levensjaar twee maal video-opnamen gemaakt van interacties met de moeder. Een voorbeeld van zo'n interactie is: het kind maakt een klap-gebaar, wees op zichzelf, maakte een draai-gebaar, een blaas-gebaar en wees op de moeder: een verzoek aan de moeder om het potje bellenblaas open te maken en een bel te blazen zodat hij die kapot kon slaan.

De gebaren werden niet geïmiteerd van de moeders. In de communicatie gebruiken weliswaar ook de moeders gebaren, maar lang niet zo complex als die van de kinderen. De gebaren van Amerikaanse moeders leken amper op die van hun kinderen. De gebaren van de Amerikaanse kinderen leken meer op die van de Chinese kinderen dan op die van hun moeders.

Een belangrijke overeenkomst in de taalproductie van de kinderen is dat de 'zin': 'kind slaan' vrijwel altijd betekent dat het kind geslagen wordt, niet dat het zelf slaat. Dit zogenoemde ergatieve patroon komt in veel talen voor, maar niet in het Chinees of het Engels. De kinderen gebruikten onderwerp-werkwoord-constructies vooral bij intransitieve werkwoorden, zoals 'kind lopen'. Ook de volgorde van de gebaren was typerend voor een ergatieve structuur: eerst de persoon of het ding, dan het werkwoord.