'Rusland kent mensenrechten, maar schendt ze'

MOSKOU, 16 JAN. De mensenrechten zijn vast verankerd in de Russische wetgeving. Maar nageleefd worden ze niet. Dat heeft gisteren de mensenrechtencommissie van president Jeltsin geconcludeerd.

Lonen en pensioenen worden volgens de commissie doorgaans maanden te laat betaald, 's lands soldaten en gevangenen leven in mensonwaardige omstandigheden en worden mishandeld en zelfs gewone burgers hebben geen plek waar ze heen kunnen als hun rechten worden geschonden. De vrijheid van meningsuiting bestaat, maar de beperking van andere vrijheden, in combinatie met georganiseerde misdaad en corruptie, heeft geleid tot het ontstaan van een “alles-mag-mentaliteit”, aldus de voorzitter van de commissie, Vladimir Kartasjkin, op een persconferentie in Moskou.

President Boris Jeltsin riep in januari 1996 de presidentiële commissie voor de rechten van de mens in het leven. Ze moet hem adviseren over de situatie van de mensenrechten en hem helpen met de afhandeling van klachten. Kartasjkin zei gisteren dat de commissie heeft bijgedragen tot de oplossing van een aantal individuele schendingen van mensenrechten. Maar hij gaf toe dat het daarbij slechts om “een druppel in de oceaan” was gegaan. “Het nieuwe Rusland is begonnen met de implementatie van veel mensenrechten en vrijheden die niet bestonden. Maar op het gebied van de sociale en economische rechten is de situatie verslechterd”, zo zei hij. Volgens Kartasjkin ontbreekt in Rusland het mechanisme om de eerbiediging van de mensenrechten af te dwingen.

Hij zei dat soldaten en gevangenen er het ergst aan toe zijn. Gevangenen worden ziek in overvolle cellen met vaak minder dan één vierkante meter vloerruimte per persoon en met een zo groot tekort aan bedden dat ze vaak om de beurt moeten slapen.

Soldaten worden door collega's en officieren mishandeld en worden zeer slecht gevoed. in de eerste negen maanden van vorig jaar pleegden driehonderd soldaten zelfmoord. “In ons systeem is een soldaat de slaaf van de staat”, zei gisteren tijdens de persconferentie een ander lid van de mensenrechtencommissie. “Hij heeft geen enkel middel om zijn rechten te verdedigen.”

De commissie beloofde spoedig met concrete voorstellen te komen om de situatie te verbeteren. Gisteren werd gezegd dat ze Jeltsin in elk geval wil vorstellen de alternatieve dienstplicht en een systeem van compensatie voor wederrechtelijke arrestatie in te voeren. (AP)