Overzicht schade aardbeving Umbrië; Italië zoekt sponsors voor restauraties

ROME, 16 JAN. Italië zal binnenkort een campagne beginnen om in binnen- en buitenland sponsors te vinden voor de restauratie van historische gebouwen die beschadigd zijn bij de aardbevingen vorig jaar in de regio's Umbrië en Marche.

Voor beide gebieden heeft het ministerie van Cultuur een catalogus gemaakt met een gedetailleerd overzicht van de schade. Per gebouw staat daarin waaruit de schade bestaat en wat het kost om de zaak te restaureren. “We hopen op deze manier fondsen te vinden voor de restauratie van beschadigde kunstschatten”, zei de staatssecretaris voor Cultuur, Alberto La Volpe, gisteren op een persconferentie in Rome. “We hopen dat bedrijven, steden of instellingen bepaalde gebouwen willen adopteren en hun naam verbinden aan de restauratie daarvan.”

In die twee catalogi staan ongeveer drieduizend gebouwen. Volgens een ruwe schatting zou de restauratie van alle beschadigde monumenten ongeveer een miljard gulden kosten. Ongeveer zestig miljoen gulden daarvan gaat naar de basiliek van Assisi. Het Italiaanse kabinet overweegt om belastingvoordelen te geven aan bedrijven die het herstelwerk in Umbrië sponsoren. Dergelijke voordelen bestaan nu al voor restauraties in Pompei.

“Het zoeken naar sponsors is niet alleen een economische zaak, het gaat niet alleen om geld”, zei professor Giorgio Croci, lid van de wetenschappelijke commissie die de restauratie van de basiliek van Assisi begeleidt. “We bieden de internationale wetenschappelijke wereld de mogelijkheid mee te doen met de restauraties en informatie uit te wisselen.”

De commissieleden gaven een gedetailleerd overzicht van de restauratieplannen voor de basiliek van Assisi. De kans dat de twee vernielde fresco's uit de school van de schilder Cimabue kunnen worden gerestaureerd, is klein. Zij zijn ieder in ongeveer 25.000 stukken en stukjes uiteengevallen toen het dakgewelf waarop ze waren geschilderd, instortte. Dit jaar zal worden besteed aan de virtuele reconstructie, met behulp van de computer. Als duidelijk is hoeveel van de fresco's is gered, wordt een besluit genomen wat ermee gebeurt. Een optie is wat er is gered, ten toon te stellen in een museum. Wat er gebeurt met de open plekken in de beschilderde dakgewelven, is nog onzeker. Oud-minister van Cultuur Antonio Paolucci, die de culturele wederopbouw in Umbrië en de Marche leidt, herhaalde gisteren zijn voorkeur voor plaatsing van een kopie.

De brokstukken zijn verzameld in duizend plastic tonnen. “We hebben nog geen enkel idee hoeveel van de twee fresco's we hebben kunnen redden”, zei Paolucci. “Misschien dertig procent, misschien vijftig, hopelijk meer.”

Volgens professor Pippo Basile, die de reconstructie van de fresco's leidt, zijn de muurfresco's van de schilder Giotto over het leven van Sint Franciscus niet beschadigd. “Een wetenschappelijk onderzoek is nog niet mogelijk, omdat de basiliek nog niet veilig is”, zei Basile. “Maar ik verwacht niet dat de muurfresco's grote problemen opleveren.”

Het dakgewelf is ingestort doordat tussen de gewelven en het eigenlijke puntdak bouwafval was achtergelaten van de bouw en bij een eerdere restauratie. Bij ronde romaanse bogen zou dat geen probleem hebben gegeven, maar bij de gespitste gotische gewelven in de basiliek leidde dat tot ongelijke druk. Dat afval lag grotendeels los en is bij de aardbeving gaan schuiven. “Het was alsof er met een zak stenen tegen het gewelf werd geslagen”, zei architect Croci.

De afgelopen weken is uit de ruimte tussen dakgewelf en dak in totaal duizend ton afval geborgen. “Dat is het equivalent van duizend auto's”, zei architect Croci. “Niemand realiseerde zich dat dat boven zijn hoofd hing als hij naar boven keek.” Hij zei dat de restauratie van de kerk voltooid moet kunnen worden vóór het jaar 2000, als er miljoenen pelgrims in Assisi worden verwacht in verband met het heilig jaar dat door de paus is uitgeroepen.