Oproep aan MiloviEÉc; President van Montenegro stelt eisen

TINJE, 16 JAN. Bij zijn installatie als president van de Joegoslavische deelstaat Montenegro heeft Milo DjukanoviEÉc gisteren van de Joegoslavische president MiloviEÉc respectering van de Montenegrijnse soevereiniteit geëist. Hij riep MiloviEÉc ook op het vredesakkoord van Dayton na te leven.

De installatie van DjukanoviEÉc was met zorg tegemoetgezien wegens het verzet van de aanhangers van zijn voorganger Momir BulatoviEÉc, die in oktober door DjukanoviEÉc bij verkiezingen was verslagen maar die nederlaag niet erkent. Woensdagavond vielen bij ernstige rellen in de hoofdstad Podgorica 51 gewonden. Maar gisteren bleef het rustig in Montenegro.

DjukanoviEÉc, tot nu toe premier van Montenegro, werd beëdigd in de historische hoofdstad tinje, in het Blauwe Paleis waar vroeger de prinsen en de enige koning van Montenegro resideerden. Meer dan vijftig landen, de Europese Unie en de Europese Veiligheidsorganisatie OVSE hadden hoge diplomaten naar tinje gestuurd om de plechtigheid bij te wonen - een signaal van steun voor de nieuwe president. De 35-jarige DjukanoviEÉc staat bekend als een hervormer, een criticus van MiloviEÉc en een voorstander van samenwerking met het buitenland. Hij heeft 95 procent van de Montenegrijnse economie geprivatiseerd. Zijn voorganger, Momir BulatoviEÉc, was een beschermeling van MiloviEÉc. De Joegoslavische premier KontiEÉc, zelf een Montenegrijn, woonde gisteren de plechtigheid in tinje bij, net als vertegenwoordigers van de Servische oppositie. De in Servië regerende socialistische partij van MiloviEÉc en de Servische regering lieten het echter afweten.

DjukanoviEÉc zei dat de Joegoslavische federatie (Servië en Montenegro) “de verplichtingen moet nakomen die ze vrijwillig jegens de internationale gemeenschap is aangegaan, vooral in het (vredes)akkoord van Dayton”. Hij onderstreepte dat respectering van 'Dayton' leidt tot de opheffing van de laatste sancties tegen Joegoslavië. Als Joegoslavië in gebreke blijft, zullen “Servië en Montenegro achteruitgaan, met onvoorzienbare, zo niet tragische gevolgen”, aldus de nieuwe president.

DjukanoviEÉc - door MiloviEÉc' media steevast uitgekreten voor separatist wegens zijn hameren op de respectering van de Montenegrijnse soevereiniteit - verzekerde dat Montenegro voor handhaving van de band met Servië in de federatie is, maar wel op de uitdrukkelijke voorwaarde dat Servië Montenegro op voet van gelijkheid behandelt. “Zonder een Montenegro met gelijke rechten is er geen Joegoslavië”, aldus DjukanoviEÉc. Montenegro, zei hij, eist niets méér dan wat de grondwet van de federatie haar geeft. “Tijdens onze hele geschiedenis hebben Servië en het Servische volk geen eerlijker en zekerder vriend gehad dan Montenegro. Dat blijft zo tijdens mijn mandaat als president.” Als de rechten van Montenegro echter worden geschonden, zo voegde hij daar aan toe, zullen “de burgers van Montenegro beslissen over het statuut van Montenegro binnen de gemeenschappelijke staat”.

Die uitlating wordt gezien als een impliciet dreigement aan het adres van de Serviërs met de mogelijkheid van een referendum over de uitroeping van de Montenegrijnse onafhankelijkheid.

DjukanoviEÉc brak bij zijn installatie ook een lans voor de democratie, die hij omschreef als “onze toekomst”. Hij riep alle voorstanders van een “vrije, democratische en open samenleving, een samenleving van economische hervormingen en een dialoog met de wereld” op met hem samen te werken. Impliciet hekelde DjukanoviEÉc gisteren ook het concept van het Groot-Servië waarnaar MiloviEÉc steeds heeft gestreefd. (AFP)