Lanoye in de politiek?

'Een schrijver moet niets', zei de Vlaamse auteur Hugo Claus afgelopen zondag op televisie. Claus reageerde op zijn jonge collega Tom Lanoye, die vorige week liet weten dat hij zich in het gecorrumpeerde België nauwelijks langer politiek afzijdig kan houden. Lanoye wil gaan speechen in het parlement en speelt met de gedachte zich op een politieke lijst te laten plaatsen. 'Waarom schrijf je anders? Om met je literaire kop in het museum te staan?', zei hij in een vraaggesprek met deze krant.

Desgevraagd zegt Lanoye niet te hebben bedoeld dat andere schrijvers zich politiek moeten engageren. 'Ik vrees dat ik steeds zit te zeggen wat ik moet. Ik denk dat ik het talent en de drive heb om politieke columns te schrijven, en dus moet ik het wel. Een schrijver moet natuurlijk in eerste instantie goede boeken schrijven, dat ben ik met Claus eens. Maar het is ook weer niet andersom, namelijk dat een schrijver zich er niet mee bezig moet houden, dat hij zich erboven verheven moet voelen. Ik heb al vaak moeten horen dat geëngageerde kunst per definitie slechte kunst is, en daar ben ik het absoluut niet mee eens. Die opvatting is het gevolg van de kater over de geëngageerde kunst in de jaren zestig. Als dat waar was, zouden we de Max Havelaar en het werk van Louis Paul Boon kunnen weggooien.'

Lanoye zegt zijn temperament tegen te hebben. 'Door die recente rellen in Brussel werd ik weer zo woedend dat ik dacht: je moet echt iets doen. Dan krijg ik zin om in te grijpen, omdat ik zeker weet dat ik bepaalde dingen beter kan organiseren. Aan de andere kant doe ik nu al aan politiek met mijn columns en optredens, in de rol van wat ik zelf beschouw als de vijfde macht - als u de journalistiek als de vierde beschouwt. Het blijft een dualiteit in mij. Moet ik die rol opblazen om in het parlement te gaan zitten?'

De invloed van Lanoye's columns bleek in het voorjaar van 1994, toen hij ex-SP-politica Patsy Sörensen in Humo opriep om 'arm in arm' de gemeenteraadsverkiezingen voor Antwerpen in te gaan met Mieke Vogels van de groene partij Agalev (Anders Gaan Leven). Sörensen wilde aanvankelijk met haar eigen partijtje Payoke meedoen, maar Lanoye vreesde versnippering van het linkse front. Hij wist een lange rij schrijvers en kunstenaars zover te krijgen zijn oproep te ondersteunen en dat had resultaat: Sörensen liet zich als onafhankelijke kandidaat op de lijst zetten van Agalev.

Lanoye zou zich nu kunnen voorstellen dat hij inderdaad de politiek in gaat, en vervolgens in columns zou uitleggen hoe de politiek binnenin werkt. Maar hij zou er ook wel wat voor voelen om, samen met andere onafhankelijke personen, als lijstduwer midden op de lijst van een verenigde groen-linkse kartelpartij te gaan staan - mocht die er komen. 'Ik twijfel nog altijd maar ik blijf wel een politiek beest.'