Kok sust rel euro, Kamer kritiseert houding van VVD

DEN HAAG, 16 JAN. Premier Kok heeft gisteravond de discussie over de economische prestaties van Italië gesust, maar VVD-minister Zalm (Financiën) heeft niet de indruk kunnen wegnemen dat hij grote moeite heeft met Italiaanse deelname aan de Europese muntunie.

De Tweede Kamer debatteerde gisteren over het dreigement van Zalm om af te treden wanneer Nederland zou instemmen met Italiaanse deelname. De partij van Zalm, de VVD, twijfelt aan de degelijkheid en de duurzaamheid van de economische cijfers uit Rome. Zalm herhaalde tijdens het debat zes keer “Ik heb niet gedreigd met aftreden”, maar liet onduidelijkheid bestaan over wat hij privé dan wel tegen de premier had gezegd.

CDA, PvdA en D66 richtten hun pijlen vooral op de VVD. “De VVD-fractie draagt bij aan het beeld dat Nederland Italië er niet bij wil hebben”, zo verwoordde D66-Kamerlid Ybema de breed levende kritiek. CDA, PvdA en D66 onderstreepten dat ook zij, net als de VVD, hechten aan strikte criteria voor de landen die deelnemen aan de Economische en Monetaire Unie (EMU). Maar een debat op dit moment, voordat alle relevante cijfers bekend zijn, is “voor de muziek uitlopen”, aldus PvdA'er Van der Ploeg.

“Geen van de regeringspartijen, maar ik meen ook het CDA niet, wil de criteria versoepelen. Maar door dit soort suggesties kan in het buitenland de indruk ontstaan dat er andere partijen zijn dan de VVD die misschien wél willen versoepelen”, zei Van der Ploeg. “Wij moeten onze schaarse tijd en energie richten op een goede voorbereiding van de invoering van de euro in plaats van onrust te creëren met dit soort debatten.”

De VVD onderstreepte bij monde van financieel woordvoerder Hoogervorst dat de liberalen geen electorale motieven hebben. “De VVD zegt al zes jaar hetzelfde.” Maar hij weersprak dat de discussie ontijdig is. “Het zou vreemd zijn als wij zes jaar onze mond op slot doen en pas in mei tijdens een debat van pakweg 5,5 uur een oordeel geven. Natuurlijk staat het ons vrij ook tijdens de rit het een en ander te zeggen.”

Ondanks de verschillen van inzicht vond vrijwel de hele Kamer dat voortdurende “heibel en gedoe” (in de woorden van CDA-leider De Hoop Scheffer) over de positie van Italië alleen maar schadelijk kan zijn voor het Nederlandse belang. CDA-leider De Hoop Scheffer wees op de kandidatuur van Duisenberg voor de Europese Centrale Bank en de alliantie tussen KLM en Alitalia. “Als ik de Italiaanse minister-president zou zijn, zou ik niet echt gemotiveerd zijn om daar enthousiast over te blijven.”

Premier Kok riep iedereen op “het hoofd koel te houden”. Hij onderstreepte dat het hele kabinet voor strikte toepassing van de EMU-criteria is. Het gaat bij de euro “om een heel belangrijk project, dat niet zorgvuldig, consequent en verstandig genoeg kan worden doorlopen”, aldus Kok. “Met gedoe is niemand gediend.”