Blair zoekt steun omstreden beleid

LONDEN, 16 JAN. De Britse premier Blair is gisteren in het plaatsje Dudley met een kruistocht begonnen voor de drastische hervorming van de welvaartsstaat. De 600 verzamelde leden van zijn Labourpartij riep hij op hem te steunen bij zijn campagne om tot een nationale consensus te komen. “De verzorgingsstaat werkt niet”, zei Blair. “Er is meer armoe en sociale verdeeldheid dan twintig jaar geleden. Tegelijkertijd blijven de kosten voor de gewone belastingbetaler stijgen.”

Wat Labours revisie van het welzijnsbeleid in de praktijk inhoudt zal de komende maanden en jaren pas blijken. Partijleden in Dudley vroegen de premier hoe ze hem in hemelsnaam moeten steunen als ze niet precies weten wat hem voor ogen staat. Er bleek grote angst en bezorgdheid te heersen dat uitkeringen en pensioenen rigoureus worden gekort.

De leider van de Conservatieven, William Hague, vergeleek Blair tijdens een perslunch met een vertegenwoordiger die de boer opgaat zonder dat hij een product heeft aan te bieden. Hague verweet de premier dat hij nog niet eens de contouren van een moderniseringsplan heeft geschetst. Ook voorspelde hij dat de modernisering van de welvaartsstaat het “Vietnam” van de Labourpartij zal worden.

Blairs kruistocht die hem de komende maanden naar alle delen van het land zal voeren, is niet bedoeld om concrete plannen te lanceren of te verdedigen, maar om de geesten rijp te maken voor verandering. Eenzelfde aanpak volgde hij enkele jaren geleden ook bij de modernisering van zijn partij. Een bijeenkomst in Dudley vormde ook destijds het begin.

Alles wat de premier gisteren zei, moest duidelijk maken dat de regering geen andere keus heeft dan het uitkeringsstelsel drastisch aan te pakken. Al is zo'n ingreep niet populair. Hij wees erop dat het sociaal beleid bijna eenderde van de overheidsuitgaven opslokt, tegen 13,5 procent in 1950. Vorig jaar ging het om 93 miljard pond, ruim 300 miljard gulden. Meer dan het Verenigd Koninkrijk aan gezondheidszorg, onderwijs, politie en justitie samen spendeert.

Blair vroeg in Dudley keer op keer om vertrouwen. “Mensen vragen mij: waar blijven jullie nou? Waarom is de nationale gezondheidszorg nog niet vernieuwd en het land weer op poten gezet? We zijn in wat ik noem de post-euforie, pre-waarmaak fase. Je kunt niet in achttien weken rechtzetten wat in achttien jaar verkeerd is gegaan.”

Achttien jaar Conservatieve regering hebben het land volgens Blair in twee naties verdeeld. “Eén natie die in de val van de uitkeringen zit. Eén natie die de rekening betaalt.” Beide naties, verklaarde de premier, zijn niet gediend met de huidige verzorgingsstaat. “Handhaving van de status quo is geen optie.” Maar hij onderstreepte dat “degenen die het echt nodig hebben altijd zullen kunnen rekenen op hulp van de staat”.

De Labour-regering is de afgelopen maanden op toenemende weerstand binnen de eigen partij gestuit omdat ze de bijstandsuitkering voor alleenstaande ouders wil verlagen. Met die korting voert ze een bezuinigingsmaatregel uit die de vorige - Conservatieve - regering al aangekondigd had. In het Hogerhuis vroeg de voormalige Labour-secretaris van Financiën Lord Barnett gisteren hoe de regering “de armen en nooddruftigen” dacht te beschermen als ze alleenstaande ouders veroordeelt tot minder dan het bestaansminimum. Volgens Liberaal Democraat Barones Williams loopt het kabinet gevaar Labourstemmers van zich te vervreemden.