Actie bij KLM dupeert reizigers

Tweemaal legden bagage-afhandelaars van de KLM gisteren op Schiphol het werk neer. Ze zijn ongerust over een ophanden reorganisatie. Duizenden reizigers werden gedupeerd.

SCHIPHOL, 16 JAN. “Een staking? WíEÉj zijn nog gewoon aan het werk.” De vrouwen van de service-afdeling van KLM in de vertrekhal van Schiphol doen alsof hun neus bloedt. Dan steekt een nietsvermoedende KLM-medewerker zijn hoofd om de hoek van de deur. “We zijn weer aan de slag!”, roept hij opgelucht. Vier uur later ligt het werk weer stil.

De wilde staking die gisterochtend uitbrak onder KLM-grondpersoneel duurde aanvankelijk maar anderhalf uur. Dat was lang genoeg om flinke vertraging bij de verwerking van de bagage te veroorzaken. Negen vluchten naar Europese bestemmingen liepen vertraging op, twee moesten worden geannuleerd. Ook hield de arbeidsonrust 's ochtends twee intercontinentale vluchten, naar West-Afrika en Suriname, langer aan de grond.

Enkele honderden werknemers van de afdeling bagage-afhandeling legden om half elf het werk neer uit boosheid over een ingrijpende reorganisatie bij KLM. Even vóór twaalven werd het werk hervat, nadat de directie had toegestemd in spoedoverleg.

Om vier uur zou het personeel op de hoogte worden gesteld van de uitkomst van die bespreking. Toen dat als gevolg van een schorsing niet gebeurde, ging het werk weer plat. Het vluchtschema, door de eerdere werkonderbreking al verstoord, liep opnieuw vast. Om half zeven stonden dertig vluchten naar Europese bestemmingen nog aan de grond, en waren vijf intercontinentale vluchten zonder koffers vertrokken. Duizenden passagiers ondervonden hinder van de acties. Voor uiteindelijk 2000 mensen moest KLM overnachtingen regelen. Nederlandse passagiers stuurde de luchtvaartmaatschappij weer naar huis.

Volgens een KLM-woordvoerder kwam de staking als een verrassing. De voorbereidingen van de reorganisatie zijn al in mei 1996 gestart. “Het personeel wist dat dit eraan kwam.”

Met het project - 'Hub in transfer' - wil KLM zijn bedrijfsvoering op de luchthaven efficiënter organiseren. De luchtvaartmaatschappij wil met minder mensen vliegtuigen laden en lossen. Nu zijn er zo'n 4500 bij betrokken. De onderneming garandeert dat niemand wordt ontslagen. Wel gaat veel personeel ander werk doen. Het project maakt deel uit van de vernieuwingsoperatie Focus 2000, waarmee KLM in drie jaar anderhalf miljard gulden wil besparen.

Onder het personeel heerst grote onzekerheid over de toekomst, zegt B. Duim van de Vervoersbond FNV. Weliswaar zorgen de baan- en inkomensgaranties van de KLM voor de zekerheid dat “men niet aan de bedelstaf raakt. Maar de dreiging een of twee functieniveaus te worden teruggezet baart veel werknemers zorgen.”

Tot ongenoegen van de vakbonden besprak KLM de plannen niet met hen. Nadat directie en ondernemingsraad onlangs een overeenkomst sloten, presenteerde de luchtvaartmaatschappij deze week de plannen aan het grondpersoneel. Van maandag tot en met woensdag konden werknemers met vragen terecht in een grote tent op het Schiphol-terrein, onder het toeziend oog van master of ceremony Koos Postema. “De sfeer tijdens de informatiedagen was ontspannen”, zegt een KLM-woordvoerder.

Woensdag, tijdens de laatste informatiedag, bleek er toch onrust onder de werknemers te leven. Het werk werd kort neergelegd door de beladers en de sleepdienst, die de vliegtuigen naar en van hun 'aanlegplaats' trekt.

Gistermorgen dwong het personeel met een nieuwe werkonderbreking spoedoverleg met de directie af. Tussen half elf en twaalf uur heerste er een sfeer van beheerste paniek onder het KLM-personeel dat niet staakte. Op weg naar gebouw 451, waar het overleg wordt gevoerd, stelde een KLM-medewerker een collega op de hoogte. “Er is een hoop turbulentie.”

Iedereen hield de adem in; hoe langer de werkonderbreking van de beladers zou duren, hoe sterker zich de gevolgen elders op de luchthaven zouden manifesteren. In de vertrekhal werd het steeds drukker. De rij wachtenden voor de ticket-balie groeide.

Ook in de aankomsthal wachtten veel aanwezigen op een vertraagde vlucht. “Toen ik vanmorgen op Teletekst keek, viel me al op hoeveel vluchten er zijn vertraagd”, zei een van hen. Een ander herinnerde aan de spoorwegstaking aan het begin van deze eeuw. “Heel het raderwerk staat stil als uw machtige hand het wil.”

Gisteravond om negen uur gingen de stakers weer aan het werk. De KLM had toen toegezegd de onderhandelingen over de reorganisatie van de grondafhandeling helemaal te zullen overdoen. Vanaf nu zijn ook de vakbonden daarbij betrokken.