A Bridge Too Far

A Bridge too Far - The Thrill of Combat, The Power of Command, Microsoft, ƒ 130,20.

Op het Internet is een nieuwsgroep te vinden die is gewijd aan de Tweede Wereldoorlog: WWII-L@LISTSERV.ACSU.BUFFALO.EDU. Je komt er van alles tegen. Er zijn Amerikanen die meer willen weten over serienummers op karabijnmunitie die door hun vader uit Europa is meegenomen. Er zijn Russen die de herkomst van Duitse vliegtuigwrakken in de naaldbossen van Karelië willen achterhalen. En er is ook een Brit die zijn kennis wil spuien over de inzet van Roemeense pantservoertuigen in de buitenwijken van Odessa in september 1942.

Om dit ratjetoe van weetjes, pseudowetenschap en echte geschiedenis te ordenen, verplicht de 'listserver' de inzenders hun bijdragen te rubriceren. De populairste rubriek is: What if...? Wat was er gebeurd als Hitler wél door complotteurs was omgebracht? Wat als de Britten niet met 'Ultra' de Duitse militaire codes hadden weten te kraken? En wat als de Britse parachutisten in september 1944 bij operatie Market Garden wél de brug-te-ver bij Arnhem hadden veroverd? Hadden de Geallieerden dan eind 1944 voor Berlijn gestaan?

Op die laatste vraag lijkt de interactieve cd-rom A Bridge too Far - The Thrill of Combat, The Power of Command van Microsoft antwoord te kunnen geven. Met de cd is Market, de verovering van bruggen bij Eindhoven, Veghel, Grave en Nijmegen door Amerikaanse luchtlandingstroepen, en Garden, de poging tot inname van de Arnhemse Rijnbrug door Britse en Poolse parachutisten, in verschillende etappes na te spelen. Maar dan op de manier die de gecomputeriseerde amateurstrateeg het beste vindt. Je kunt tegen de 'computer' spelen, of, wanneer de eigen pc op een lokaal netwerk of op het Internet is aangesloten, tegen iemand anders. Je mag ook kiezen aan welke zijde je vecht - wat op zichzelf al veel non-gedigitaliseerde strijd zal opleveren.

In het 'docu-spel' zijn - voor zover een computer dat mogelijk maakt - alle variabelen verwerkt waarmee ook de Britse maarschalk Montgomery en zijn Duitse tegenstander maarschalk Model rekening moesten houden. Ieder heeft een aantal eenheden tot zijn beschikking, dat overeenkomt met de werkelijkheid van 53 jaar geleden. Sommige eenheden kunnen direct worden ingezet, andere zijn reserves die beperkt kunnen worden aangesproken. De logistiek is een voortdurend probleem: trucks en vrachtvliegtuigen zijn er niet genoeg. Het moreel van de troepen wisselt, hun bewapening is eindig en ze zijn kwetsbaar. Soms volgen ze orders niet op en zoeken dekking, bijvoorbeeld als er at random granaten neerploffen. Het gedetailleerde terrein wordt vanuit vogelperspectief bekeken. Bruggen, bomen en gebouwen zijn er echt: je kunt er niet doorheen schieten. De parachutisten zijn licht bewapend: tegen tanks kunnen ze nauwelijks op.

Het vechten zelf is geen sinecure. Met de muis zijn kleine groepjes troepen, via de opties move, move fast of sneak, van boom naar bomkrater en van muur naar spoorbrug te dirigeren. Schieten gaat op dezelfde manier: je wijst met de muis het doel aan. Maar hoe groter de afstand des te kleiner de trefkans, munitie raakt op en de vijand schiet terug.

Theoretisch gezien zal diegene die het spel helemaal in de vingers heeft - wat naar schatting minstens een half jaar denkwerk en een muisarm kost - zowel de geallieerden als de Duitsers van de digitale kaart weten te vegen. Einde docu-spel. Of de eenheden hadden kunnen optrekken naar de hoofdstad van het Reich blijft in het ongewisse, tot er een nieuwe cd-rom op de markt komt, die dit als onderwerp heeft. Daar hoeft wat mij betreft geen haast mee te worden gemaakt: de charme van What if...? schuilt juist in de onmogelijkheid op die vraag een antwoord te geven.