Wilhelmus (1)

Op 26 november 1941 hield professor Cleveringa zijn lofrede op de door de Duitsers ontslagen joodse collega Telders. Instemming van zijn medehoogleraren leidde tot sluiting van de Leidse Universiteit gedurende de rest van de oorlog en gevangenneming van een aantal professoren.

Na afloop van dit beroemde college zongen de aanwezigen gezamenlijk het door de bezetters verboden Wilhelmus. Dit zou nu niet meer mogelijk zijn omdat haast niemand het meer schijnt te kennen. Jammer.

Het Wilhelmus is een groots lied van verzet, symbool van onze door verzet ontstane natie. Een paar nietige provincies, die het opnamen tegen het machtige Habsburgse Rijk, met zijn inquisitie en hoge belasting. Vrijheid van godsdienst ontstond weliswaar niet, maar de voor de inquisitie gevluchte sefardische joden konden zich vestigen in Amsterdam (getuige de vele schilderijen van Rembrandt) en gaandeweg werden, zij het in schuilkerken, afwijkende vormen van geloof wel gedoogd. Uit de geschiedenis laat zich vaak de Nederlandse mentaliteit van nu aflezen.

Men schijnt echter tegenwoordig het leren van het Wilhelmus niet meer te rekenen tot de taak van de school. Waarom niet? De tekst is prachtig en niet zo bloeddorstig als b.v. de Marseillaise. Eerbiedig verzet tegen de koning, omdat men moet 'obediëren in der gerechtigheid'.

De scholen schijnen het niet meer belangrijk genoeg te vinden om te doceren. Jammer.