Voor meedoen aan euro; Kabinet wil strikte regels blijven stellen

DEN HAAG, 15 JAN. De criteria voor de landen van de Europese Unie om te kunnen deelnemen aan een gemeenschappelijke munt, de euro, dienen strikt te worden toegepast, zonder geografische of historische vooroordelen.

Op dit moment voldoen tien van de vijftien EU-landen nog niet aan de criteria, dus het is voorbarig om nu al te oordelen over de geschiktheid van individuele lidstaten.

Dit schrijft het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de commotie die ontstond naar aanleiding van het dreigement van minister Zalm (Financiën, VVD) dat hij overweegt af te treden als Nederland instemt met de deelname van Italië.

In zijn brief noemt Zalm geen enkel land met naam, en wijst hij er op grond van formele Europese procedures op dat “momenteel in tien lidstaten nog sprake is van een buitensporig tekort”. Hiermee lijkt de minister de politieke aandacht voor het specifieke geval Italië te willen wegnemen.

De Kamer zou vanmiddag een spoeddebat houden over de kwestie. CDA, PvdA en D66 willen van premier Kok en minister Zalm de toezegging krijgen dat het kabinet met één stem spreekt en dat Italië niet anders wordt behandeld dan andere lidstaten.

“Vastgesteld moet worden dat de criteria strikt worden toegepast en dat er geen vooringenomen oordelen zijn”, zei PvdA-fractievoorzitter Wallage vanmorgen.

De financieel woordvoerder van D66, Ybema, wilde daarnaast ook nog expliciet van de VVD-fractie horen dat de liberalen zich niet verzetten tegen deelname van Italië wanneer dat land aan de criteria (inzake begrotingstekort, staatsschuld, rente, inflatie en wisselkoersstabiliteit) voldoet.

De VVD maakt al langer bezwaar tegen Italië.

Fractievoorzitter Bolkestein en financieel specialist Hoogervorst zetten vraagtekens bij de cijfers uit Rome. Het is een publiek geheim dat partijgenoot Zalm hun aarzelingen deelt, maar het bericht dat Zalm privé aan premier Kok heeft laten weten desnoods af te treden kwam dinsdag toch als een verrassing. In VVD-kringen wordt tegengesproken dat electorale motieven in deze kwestie een rol zouden spelen. Als de liberalen al de 'harde' euro in de verkiezingscampagne hadden willen inbrengen, hadden zij dat pas na de komende gemeenteraadsverkiezingen (van 4 maart) willen doen.

Het CDA heeft zware kritiek op Zalm. “Dit soort berichten zijn schadelijk voor het Nederlands belang, we moeten steeds weer dingen uitleggen”, zei fractievoorzitter De Hoop Scheffer vanmorgen. Hij vreest dat de “kruistocht tegen één land” negatieve gevolgen heeft voor de kandidatuur van Duisenberg als president van de Europese Centrale Bank en voor de samenwerking tussen KLM en Alitalia. Volgens De Hoop Scheffer is het niet de eerste keer “dat Zalm het Chinese porselein in de Europese porseleinkast aan scherven trapt”.