Vierentwintig uur lang kotsen

MEPPEL. Zondag is geen rustdag voor de jeugd van Meppel en omstreken maar roesuitslaapdag. Als de mensen 's morgens net gekleed de eeuwenoude hervormde Mariakerk op het Kerkplein van Meppel betreden, zijn een paar uur eerder de laatste zatladders weggewaggeld, al of niet met medeneming van een uit de grond getrokken parkeermeter. Zij gingen uit, toen hun ouders naar bed gingen en vallen in bed, als hun ouders opstaan. “We voelen ons 's zondags lamlendig”, zegt een 17-jarige Havo-leerlinge. Op maandag is het op de scholen te merken aan slecht huiswerk.

Meppel is het drankcentrum van Zuid-Drenthe. “'s Nachts zie ik de busjes binnenrollen”, zegt een barkeeper. “Daar heb je Havelte, daar heb je Ruinerwold, daar heb je Staphorst. Allemaal komen ze hier.” Elke vrijdag- en zaterdagnacht carnaval voor drinkers vanaf veertien jaar, week in, week uit, 's zomers en 's winters.

Het weekeinde begint met de goedkope piekuren op vrijdag. Dan lokken de cafés in het schilderachtige, oude Meppelse centrum de schooljeugd beneden de zestien vroeg binnen met een gewoon pilsje, een 'Dappi' (Cola Beerenburg) een Bacardi Cola, een bessenjus of een 'sneeuwwitje' (bier met Seven Up). Later voegen zich de oudere en rijkere jongeren bij hen. Er zijn sfeervolle cafés met namen als Clouso, De Tapperij, Oasis, De Beurs, 't Fust, de Tula, de Toeter. Sinds de jaren zeventig is het Kerkplein een zwierig Vrijthof geworden. Tot in de verste Nederlandse uithoek kunnen drinkgelegenheden zich meten met die in de grote stad. De meeste Meppelse kroegen sluiten om drie uur 's morgens, een enkele mag langer openblijven. Bekroning van de avond is de dancing-disco Lord Nelson, die tegen enen pas echt vol is en pas om vijf uur dichtgaat.

In Zuid-Drentse gezinnen begint het weekeinde met vermoeiende discussies over bedtijden. “Jamaar pap, om 12 uur is er nog niets te doen!”, “Als ik thuis moet komen, gaan mijn vrienden pas uit. Dan kan ik net zo goed niet gaan.” Op zulke momenten knagen bij alle ouders twijfels over de zegeningen van de 24-uurs-economie. Moeten ze om vier uur het bed uit om hun kind op te halen of moeten ze er maar op vertrouwen dat hun zoon of dochter in veilige colonne naar huis fietst? Wordt hun kind niet in elkaar geslagen? Velen leggen zich neer bij het nachtbraken. Volgens H. van Houten, die een dochter van zestien en twee oudere zonen heeft, ondermijnen de late sluitingstijden het gezag van de ouders. Hij stelt zijn eigen regels (soms drie soms één uur voor zijn dochter) maar hulp van de gemeente in de vorm van vroegere sluitingstijden zou welkom zijn.

Niet alleen in Meppel, ook in Venlo, Amsterdam, Alkmaar, Tilburg, kortom heel Nederland, gaan vijftien- tot vijfentwintigjarigen steeds later uit. Jongens die door de week broodnuchter blijven, drinken in het weekeinde vele tientallen glazen. Drieëneen halve liter bessen of twee liter Beerenburg. In tegenstelling tot de aansporing “geniet maar drink met mate” bij de reclames wordt overvloedig ingenomen. Uit een peiling van de GGD van Zuid-Drenthe blijkt dat tussen de 10 en 20 procent van de Meppelse schooljeugd wekelijks meer dan 21 glazen drinkt. Van alle jongens tussen 12 en 18 had bijna de helft de laatste twee weken meer dan vijf glazen op een avond op, voor meisjes was het een kwart. Volgens Leo de Boer, eigenaar van het bruine café 'De Tapperij', drinken jongens vaak 25 glazen op een avond. “Daar draaien ze hun hand niet voor om”, zeg hij. Honderd glazen per weekeinde komt vaak voor. Vele dienbladen vol bier gaan 's nachts door de menigten, zoals in de Heinekenreclame.

Volgens onderzoeker drs. C.A. Bos voor de Drentse GGD is welvaart een belangrijke factor voor het wekelijkse drinkgelag. Met hun baantjes en zakgeld kunnen jongeren zich in het weekeinde meer glazen veroorloven dan ooit. “Ze hebben 200 gulden per maand beschikbaar om uit te gaan en boven de achttien jaar neemt dat bedrag geweldig toe”, aldus Bos. Op weekeindnachten moeten in Nederlandse steden politielegers jeugdige dronkelappen als de dolle stieren van Pamplona door de straten geleiden. In Amsterdam staat 's zomers de bereden politie op het Rembrandtplein om de benevelde kuddes op te drijven. In Meppel betaalt de horeca voor aanwezigheid van vrijwillige politie.

Geleiding van dronken massa's kent haar eigen regels. De cafés kunnen niet alle tegelijk sluiten. Opstandigen moeten een volgend café in kunnen rollen waar ze met een nieuw blad pilsjes worden verdoofd. Er gaat wel eens wat mis: een mes wordt getrokken, een fiets gaat de gracht in, een auto-antenne sneuvelt, iemand wordt doodgeschopt. Volgens het Drentse onderzoek heeft ruim de helft van de drinkende jongens en een kwart van de meisjes zich aan kleine criminaliteit schuldig gemaakt.

Rotterdam gaat al vroeger dicht. Meppel kent pas sinds kort late sluitingstijden. Eerder konden cafébezoekers er nog dag en nacht doorfeesten, 24 uur per dag kotsen. Kroegeigenaren zijn tegen verdere inperking. Juist gemeenten met te weinig kroegen waar, zoals jongeren zeggen, “geen fuck is te doen” kampten met opstootjes afgelopen nieuwjaar, stelt De Boer van 'De Tapperij'. Zelfs de gemeente Staphorst heeft na ongeregeldheden een feesttent opgesteld.

Maar waarom altijd zo laat? De cafés en dancing kunnen ook om één en drie uur dicht. Café-eigenaar De Boer vreest dat de Meppelaars dan naar het naburige Groningen gaan. Of er komt een tot disco verbouwde boerenschuur vlak over de gemeentegrens. Hier ligt een taak voor de wetgever: vervroeg de sluitingstijden. Bij de laatste Horecava kwamen alleen Kamerleden van de Commissie Economische Zaken. Het wordt tijd dat hun fractiespecialisten van Volksgezondheid en Justitie zich ermee bemoeien.