Tussen-n

Robbert Roosenboom (NRC Handelsblad, 2 januari) kan een nieuw Spellingbesluit wel vergeten: het inzicht van taalgebruikers in het algemeen, en van leraren in het bijzonder, heeft er bij het bedenken van het Spellingbesluit-95 al evenmin toe gedaan. Ik zou om geheel tegengestelde redenen ook wel willen dat de huidige regels voor het schrijven van samenstellingen zo snel mogelijk weer worden afgeschaft.

Ten enenmale begrijp ik niet waarom die regels het ons onmogelijk moeten maken om zo'n essentieel onderscheid als enkelvoud of meervoud in een samenstelling uit te drukken in al die gevallen waarin dat mogelijk is (was). Wat in onze taal een samenstelling is, zien we in andere talen soms als woordgroep terug en dan zien we wat er gebeurt: een konijne(n)keutel wordt in het Frans een 'crotte de lapin' en de konijnenfokkerij wordt 'l'élevage des lapins'. In het Engels kun je een 'communication problem' voorleggen aan de 'communications manager'. Maar het Duits laat wellicht nog het mooist zien dat het niet gaat om de simpele vraag 'hoe we een tussenklank (de sjwa) in een samenstelling schrijven', maar dat er wel degelijk betekenisverschillen in uitgedrukt kunnen worden: naast elkaar vinden we in het woordenboek 'Mäuseloch' en 'Mauseloch', zoals de Duitsers een vlucht zwanen een 'Schwäneschwarm' zouden noemen en een zwane(n)zang 'Schwanengesang'; in beide gevallen dus dan wel een meervoudige dan wel een enkelvoudige verwijzing in het eerste lid van de samenstelling. Anders dan Roosenboom, ben ik dus van mening dat de betekenis er álles toe doet.