Rellen voor machtswisseling; Montenegro vraagt hulp na onlusten

PODGORICA, 15 JAN. Na onlusten in de Joegoslavische deelstaat Montenegro heeft de Montenegrijnse regering het Westen en Rusland om hulp gevraagd om “een destabilisering” te voorkomen. De rellen werden veroorzaakt door aanhangers van president Momir BulatoviEÉc, die willen verhinderen dat vandaag diens gekozen opvolger de macht in handen neemt.

De Montenegrijnse hoofdstad Podgorica was vannacht het toneel van urenlange rellen, die uitbraken toen tienduizend aanhangers van BulatoviEÉc het parlementsgebouw bestormden. Ze bekogelden de politie met fakkels, molotov-cocktails, stenen en zelfgemaakte bommen en staken een brandweerauto en diverse andere voertuigen in brand. De politie antwoordde met een waar bombardement met traangas. De BulatoviEÉc-gezinde betogers werden uiteengejaagd, maar velen van hen drongen gebouwen in de omgeving binnen en zetten de strijd van daar uit nog urenlang voort. Om middernacht ging een demonstratieverbod in, dat door veel van de betogers werd genegeerd. In ziekenhuizen werden zeker 48 gewonden behandeld - onder wie 44 politie-agenten die door granaatsplinters waren geraakt, afkomstig van al dan niet zelfgemaakte explosieven. Vanochtend was Podgorica rustig.

Volgens waarnemers waren de betogers goed voorbereid op het geweld. Velen waren bewapend en velen hadden zich voorzien van gasmaskers tegen het traangas van de politie.

De Montenegrijnse minister van Buitenlandse Zaken, Branko PeroviEÉc, deed zijn oproep om hulp van de internationale gemeenschap in een brief aan de ambassadeurs van een aantal landen die zich in Podgorica bevinden om later vandaag in de historische hoofdstad van Montenegro, tinje, de installatie van de nieuwe president van Montenegro bij te wonen. Deze, Milo DjukanoviEÉc, versloeg in de herfst in presidentsverkiezingen de zittende president BulatoviEÉc. BulatoviEÉc, een aanhanger van de Joegoslavische president MiloviEÉc, heeft steeds geweigerd de verkiezing van DjukanoviEÉc - een criticus van MiloviEÉc - te erkennen. De rellen van vannacht braken uit nadat bekend was geworden dat gesprekken over een oplossing van de crisis onder leiding van de Joegoslavische premier Radoje KontiEÉc op niets waren uitgelopen.

PeroviEÉc maakte in zijn brief aan de ambassadeurs niet duidelijk hoe hun hulp er concreet uit zou moeten zien. Volgens hem vormen de rellen van vannacht “onderdeel van een breder scenario, dat tot doel heeft de wettelijke en constitutionele orde in Montenegro omver te werpen”. PeroviEÉc doelde daarbij op het georganiseerde karakter van de protesten. Veel betogers zijn de afgelopen weken in Servië gerecruteerd voor de betogingen in Montenegro. “De rellen kunnen escaleren tot een serieuze destabilisatie van Montenegro en de hele regio wegens BulatoviEÉc' weigering de macht vreedzaam aan de wettig gekozen DjukanoviEÉc over te dragen”, aldus de minister.

De Amerikaanse gezant Robert Gelbard zei gisteren in Belgrado dat president MiloviEÉc “serieuze consequenties” te wachten staan als hij de inauguratie van DjukanoviEÉc blokkeert. Hij legde vandaag de volledige schuld voor de rellen in Podgorica bij MiloviEÉc. Hij deed dat in een gesprek met de Joegoslavische leider in Belgrado.

Zondag al had de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Albright de Joegoslavische president in een telefoongesprek in zeer dreigende bewoordingen te verstaan gegeven dat hij zijn verzet tegen de installatie van zijn criticus DjukanoviEÉc moet opgeven. BulatoviEÉc had in de dagen daarna laten doorschemeren zich niet te verzetten tegen de machtsoverdracht van vandaag, hetgeen toen door waarnemers werd uitgelegd als een opgave van zijn verzet tegen DjukanoviEÉc. BulatoviEÉc heeft zich tot vanmiddag niet uitgelaten over de vraag of hij zijn aanhangers zal opdragen het demonstratieverbod te respecteren. (Reuters, AP)