Camdessus heeft 'geen verstand van politiek'

IMF-topman Michel Camdessus is in Jakarta waar het gonst van de geruchten. Doel van de missie: herstel van vertrouwen van de markten. Zijn gedachten gingen uit naar “de zware tijden” voor veel Indonesiërs.

JAKARTA, 15 JAN. Flitsende fototoestellen en een legertje achteruitstruikelende cameralieden in de lobby van het luxueuze Borobudurhotel in het centrum van Jakarta kondigen de verwachte komst aan van Michel Camdessus, topman van het Internationaal Monetair Fonds. Camdessus komt rechtstreeks van het paleis van president Soeharto, enige blokken verderop.

De IMF-directeur heeft de afgelopen dagen, samen met regeringsleiders van landen als de VS, Japan en Duitsland, zoveel druk uitgeoefend op de Indonesische president dat deze zojuist zijn handtekening gezet heeft onder een intentieverklaring, waarin diep ingrijpende economische hervormingen op korte termijn worden aangekondigd. Wanneer deze tot uitvoering zouden komen dan worden de zakelijke belangen van Soeharto's eigen familie en naaste zakenrelaties fors aangetast.

Voor de komst van de IMF-topman gonsde het in de gangen van het hotel van de geruchten. Zo zou op hetzelfde moment in het zuidelijker deel van de stad een bijeenkomst plaats hebben van oppositieleidster Megawati Soekarnoputri, die zich kort geleden in een opvallend gebaar kandidaat stelde voor het presidentschap, Gus Dur en Amien Rais, de leiders van de twee grote moslemorganisaties Nahdlatul Ulama en Muhammaddyah. Deze drie populaire figuren hebben de afgelopen week duidelijk gemaakt dat zij streven naar een gezamenlijk democratisch forum om de economische crisis waarin het land verkeert op te lossen. Enkele telefoontjes later blijkt het in Zuid-Jakarta rustig. Ook de grootsscheepse demonstraties tegen de regering waar van gerept wordt blijken voorlopig luchtspiegelingen.

Geruchten van allerlei aard nemen een grote vlucht nu de spanning in het land toeneemt tengevolge van de vrije val van de roepia vorige week en de daaropvolgende bestorming van supermarkten door een in paniek geraakte middenklasse. Sindsdien is er op kleine schaal gedemonstreerd in de hoofdstad tegen president Soeharto, terwijl in het altijd wat weerspannige oostelijke deel van Java rellen zijn uitgebroken. In de stad Jember en enkele andere kleinere steden hebben inwoners, woedend over de voedselprijsstijgingen van de afgelopen dagen, winkels platgebrand.

Camdessus is zich wel bewust van de mogelijke consequenties die het diep ingrijpende economische hervormingsprogramma kan hebben voor veel gewone Indonesiërs. Aan het slot van zijn persconferentie zegt hij dat zijn gedachten uitgaan naar degenen die ten gevolge van de voorgenomen maatregelen “zware tijden te wachten staan”.

Doel van de IMF interventie blijft het “het herstel van vertrouwen van de internationale financiële wereld in de economie van Indonesië”. Opmerkelijk is wel dat bij dit alles de politieke component buiten beschouwing blijft. Algemeen wordt geoordeeld dat de hardnekkigheid van de crisis in Indonesië vooral ook te verklaren valt uit twijfels omtrent een voortgezet leiderschap van president Soeharto na de presidentiële verkiezingen van maart. En ook over het ontbreken tot nu toe van een mogelijke opvolger, waardoor het risico voor instabiliteit op korte termijn als groot wordt ingeschat. Camdessus zegt dat hij met de president niet over politiek heeft gesproken. “En het is maar beter ook, want daar heb ik geen verstand van.”

Ondanks alles spreekt de IMF-directeur het vertrouwen uit dat Indonesië door dit nieuwe “moedige en die ingrijpende” akkoord spoedig de huidige economische crisis te boven zal komen. Maar wel “als het programma met vastbeslotenheid en het toewijding wordt doorgevoerd”.

Als de beurs enige uren na de bekendmaking van het IMF sluit, blijkt dat de aandelenhandelaren in Jakarta er nog niet echt in geloven. De index sluit 14 punten ofwel 5 procentpunt lager dan aan het begin van de dag. Ook wisselkoers van de roepia was tegen het eind van de middag aan het kwakkelen rond 7.300 tegen de dollar.