Omzet sector varkens daalt twee miljard

RIJSWIJK, 14 JAN. De productiewaarde van de varkenssector (omzet van boerenbedrijven) is vorig jaar blijven steken op ruim 10 miljard gulden, 2 miljard gulden minder dan in 1996. Dat is een gevolg van de varkenspest die in februari uitbrak. Ruim 10 miljoen varkens zijn uit de markt genomen.

Dat heeft ir. R.J. Tazelaar, voorzitter van de Productschappen Pluimvee en Eieren en Vee en Vlees vanmiddag bekendgemaakt tijdens zijn nieuwjaarsrede. De bruto eigen productie, waarmee de binnenlandse slachtingen plus de uitvoer van levende dieren en minus de invoer van levende varkens wordt bedoeld, daalde vorig jaar met 34 procent tot 16,3 miljoen stuks.

Het aantal reguliere slachtingen liep met 15 procent terug naar 15,7 miljoen. Ook de export daalde. Die van levende varkens en biggen lag nagenoeg het hele jaar stil. Door het lagere aanbod nam de export van varkensvlees af met 18 procent. Alleen de export van bacon is opvallend genoeg nauwelijks getroffen. Er werden verhoudingsgewijs meer varkens tot bacon verwerkt en bovendien werd meer varkensvlees geïmporteerd om hier tot bacon te worden verwerkt. Al met al bleef de daling van de baconexport daardoor beperkt tot vijf procent.

De uitvoer van meer bewerkte varkensvleesproducten nam ondanks de varkenspest gestaag toe. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de afname van het aantal karkassen dat wordt geëxporteerd, dat vorig jaar nog slechts 14 procent uitmaakte van het exportpakket. Slechts één op de zeven geslachte varkens passeert in die vorm de grens, de andere zes worden bij Nederlandse bedrijven verder be- en verwerkt. De hoeveelheid volledig uitgebeend vlees die vorig jaar werd geëxporteerd vormde 28 procent van het totale uitvoerpakket, in 1995 was dat nog 19 procent. “De ontwikkeling naar meer toegevoegde waarde gaat dus duidelijk de goede kant op,” aldus Tazelaar.

Voor varkenshouders in de pestgebieden was 1997 een rampjaar, maar elders in het land boekten hun collega's goede resultaten. Vleesvarkenshouders in andere delen van Nederland kregen zelfs recordprijzen. De zogeheten arbeidsopbrengst per vleesvarken verdubbelde ruim ten opzchte van 1996. Hoewel de varkenspest ver op haar retour is zijn de problemen voor de sector niet verdwenen. De sterke terugval van de Nederlandse productie heeft elders in Europa tot forse uitbreidingen geleid om in de vraag te kunnen voorzien. Als de Nederlandse productie weer naar het oude niveau zou gaan is er een groot aanbod te verwachten, hetgeen tot lage prijzen op de Europese markt zal leiden.

Tazelaar wees er op dat meer dan 3.000 mensen inmiddels door de varkenspest hun baan hebben verloren. De zwaarste klappen vielen op de varkensbedrijven zelf. Daar verloren 2.500 mensen hun baan.

Volgens een onderzoek dat de productschappen hebben laten uitvoeren door het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf mag worden aangenomen dat in deze sector nog eens 4.700 banen zullen verdwijnen. Op een totaal van 60.000 banen in de sector zal als gevolg van de varkenspest zo'n 13 procent van het aantal arbeidsplaatsen verloren gaan.

De rundersector heeft zich vorig jaar enigszins hersteld van de klap die zij in '96 kreeg door de gekke-koeienziekte (BSE). Twee gevallen van BSE in Nederland hebben vorig jaar korte tijd een negatieve invloed gehad op de consumptie, maar volgens Tazelaar heeft het verbruik van rundvlees er niet onder geleden als het hele jaar in ogenschouw wordt genomen.