Megabond als tussenvorm

De Dienstenbond, Industriebond, Vervoersbond en Voedingsbond FNV smelten op 1 februari samen tot FNV Bondgenoten. Gisteren presenteerde het nieuwe bestuur zich.

UTRECHT, 14 JAN. De oprichting van FNV Bondgenoten is een flinke stap in de richting van de ongedeelde vakbeweging. Dat zei Henk Krul gisteren in Utrecht bij de presentatie van het hoofdbestuur van de nieuwe vakbond, vooruitlopend op het congres dat op 29 januari de fusie tussen Dienstenbond, Industriebond, Vervoersbond en Voedingsbond FNV formeel beklinkt.

Krul, voorzitter van de Industriebond FNV, wordt de nieuwe voorzitter van FNV Bondgenoten. Hij ziet zichzelf, net als zijn acht collega-bestuurders, als missionaris voor 'zekerheid, economische zelfstandigheid en gelijke kansen op het gebied van arbeid en inkomen'. De missie richt zich op werknemers in de marktsector, al dan niet gezegend met een baan.

Bij de vorming van het bestuur hebben de vier 'bloedgroepen' binnen FNV Bondgenoten geen rol gespeeld, volgens Krul. “De bestuurders zijn op hun kwaliteiten geselecteerd.” Toch hebben uiteindelijk de Dienstenbond, de Vervoersbond en de Voedingsbond ieder keurig twee bestuurders mogen leveren en de Industriebond, verreweg de grootste van het stel, drie, de voorzitter incluis.

FNV Bondgenoten wordt een bond met zo'n 500.000 leden, de helft afkomstig uit de Industriebond. Krul ziet vooral schaalvoordelen in de nieuwe megabond, zoals in de dienstverlening aan leden, variërend van bemiddeling bij conflicten op de werkvloer tot het invullen van belastingpapieren.

Om te voorkomen dat FNV Bondgenoten verwordt tot een log, bureaucratisch apparaat, is de bond onderverdeeld in vijftien bedrijfsgroepen, die hun eigen belangen behartigen. “Wat decentraal kan, moet decentraal” is de gedachte daarachter volgens Krul. Het hoofdbestuur bepaalt het beleid op hoofdlijnen, de bedrijfsgroepen zorgen voor de uitvoering. “Wij blijven bijvoorbeeld over de hele linie een 36-urige werkweek eisen.” Ook een centrale looneis van de vakcentrale FNV blijft richtsnoer voor FNV Bondgenoten en dus ook voor de bedrijfsgroepen. Krul is niet van plan zelf voor vakcentrale te gaan spelen. Toch bestaat het risico dat de bedrijfsgroepen zich gaan gedragen als afzonderlijke bonden. Dat zou van FNV Bondgenoten een nieuwe koepelorganisatie maken, binnen de vakcentrale FNV. Volgens Krul is dat uitdrukkelijk niet de bedoeling. “Dat zou ons vijftig jaar terug in de tijd zetten, toen de vakbeweging ook uit talloze kleine bondjes bestond. We willen de vakbeweging met FNV Bondgenoten juist tien jaar vooruit helpen, met een ongedeelde FNV als uiteindelijke doel.” Krul ziet FNV Bondgenoten in de huidige vorm als een tussenstation. Op de lange termijn zou de bond kunnen uitdijen door de aansluiting van andere FNV-bonden. “Dat is nu echter nog een brug te ver.”

Het in elkaar schuiven van de vier bonden heeft personele gevolgen. Ontslagen blijven uit, maar van de duizend werknemers zullen er circa 150 van baan moeten veranderen. Het aantal van 22 regiokantoren wordt teruggebracht naar zeven.

FNV Bondgenoten begint binnenkort een reclamecampagne om de nieuwe vakorganisatie onder de aandacht te brengen. Ze maakt daarbij gebruik van het FNV-logo. “Bondgenoten is daar als een soort keurmerk aan toegevoegd”, zegt Arnold van Winden van de werkgroep die de nieuwe huisstijl ontwikkelde. Als steunkleur verruilen de Bondgenoten het mintgroen van de FNV-centrale voor oranje. “Die kleur is strijdbaar, gedurfd en professioneel”, aldus Van Winden, “en het was de enige kleur die door de FNV nog niet gebruikt werd.”