Hongkong kan volgende domino worden

De Aziatische financiële crisis slaat ook in Hongkong hard toe. De prijs om de Hongkong-dollar te verdedigen wordt steeds hoger en

de beurs is extra kwetsbaar en vertoont een neerwaartse spiraal omdat zij vooral op onroerend-goed transacties is gebaseerd.

PEKING, 13 JAN. Wordt Hongkong, de unieke symbiose van flamboyant Aziatisch ondernemerschap en postkoloniale Westerse regulatie en rechtszekerheid, die maandenlang vrijwel onkwetsbaar leek voor de razende typhoon van kelderende regionale valuta's nu toch de volgende domino? De crisisverschijnselen knetteren in het rond als Chinees vuurwerk. Vlak voor de historische metamorfose van Britse kroonkolonie tot Speciale Administratieve Regio van China ruim een half jaar geleden stortte in Bangkok de facade van het Oost-Aziatische mirakel ineen. Daarmee begon een regio-wijde crisis die een aantal buurlanden deed wankelen op zijn grondvesten en in Hongkong aanvankelijk ook enige lichte schokken veroorzaakte. Valuta-handelaren ondernamen eveneens aanhoudende aanvallen op de Hongkong dollar, maar de SAR regering was een ander kaliber dan de Zuidoost-Aziatische regimes die - met uitzondering van Singapore - allen geplaagd werden door varierende graden van ondoorzichtigheid, fraude en

systematische corruptie. De SAR was vastbesloten om de 'peg' met de Amerikaanse dollar in een vaste wisselkoers van een op 7,70 tot 7,80 te

verdedigen en om alle middelen daartoe aan te wenden. De SAR heeft geen

buitenlandse schuld, 96 miljard Amerikaanse dollar aan reserves en Hongkong's soevereine macht China heeft mede verzekerd dat zijn immer groeiende reserves van inmiddels 140 miljard dollar beschikbaar zijn om

de peg te verdedigen. Hongkong verkeert dus in een heel andere positie dan de Zuidoost-Aziatische landen en Zuid-Korea. Maar dat neemt niet weg dat de prijs om de Hongkong dollar te verdedigen steeds hoger is geworden. Als

eerste stap werd de rentevoet (prime rate) verhoogd tot 9,5 procent en nieuwe verhogingen worden verwacht. Dat heeft een deflatoir effect op de hele economie met name op de onroerend goed-sector. Onroerend goed-prijzen in Hong Kong, de hoogste in de wereld zijn al 20 procent gedaald en een verdere daling met nog eens 10 tot 15 procent wordt verwacht. De beurs van Hongkong is overwegend een onroerend goed-beurs en het gevolg is dan ook dat de beursindex in een neerwaartse spiraal is. Door

de devaluaties elders is het toch al peperdure Hongkong relatief nog duurder geworden en als gevolg daarvan is de toerisme- en export-industrie in Hongkong zwaar getroffen. Vliegtuigen, hotels en winkelgalerijen met luxe boutiques kampen met een ongekende leegstand. Restaurants worden bij de honderden gesloten omdat de rijke Hongkong-Chinezen die een inkomen per hoofd van de bevolking van 23.000

Amerikaanse dollar hebben, het bescheidener aan gaan doen en de toeristenstroom met 25 procent gedaald is. Temidden van deze malaise kwam de dreiging van de dodelijke kippengriep

en de blunderende manier waarop de regering die bestreed. Dit alles heeft tot een vertrouwenscrisis onder de bevolking geleid die veel breder dan alleen financieel is maar ook politiek en sociaal is. De laatste klap, de ondergang van de investeringsgroep Peregrine is meer dan zomaar een faillissement. Peregrine was het symbool van Hongkong's grenzenloze ambities en mateloze, praalzieke hebzucht. Opgericht in 1988 door Philip Tose, een flamboyante Brit die geen heil meer zag in de praktijken van het Britse koloniale establishment en zich concentreerde

op het vestigen van connecties met locale en vastelands-Chinese zakengroepen. Deze vertrouwden hem in toenemende mate exclusief hun aandelen-emissies toe hetgeen hem in staat stelden in enkele jaren tot de grootste onafhankelijke Aziatische investeringsbank uit te groeien. Tose werd een van de meest bewonderde - en gehate - figuren in het megalomane Hongkong wereldje van Rolls Royces, luxe jachten en met goud

en diamanten behangen vrouwen. Vier jaar geleden bood Tose de Britse Conservatieve Partij vijf miljoen pond aan als zij gouverneur Chris Patten zou terugroepen naar Londen. Diens democratiseringsplannen werden door Hong Kong's plutocraten immers als een groot ongemak gezien. Op de

Harvard Universiteit hield Tose een toespraak, waarin hij India's relatieve economische achterstand op China in één woord samenvatte: democratie. Er heerst intens leedvermaak dat Tose zich nu roekeloos, letterlijk te pletter heeft geleend aan obscure firma's in een van de meest anti-democratische landen van Azie: Indonesië. Het ironische is dat Peregrine een riskante, ongedekte lening van 260 miljoen dollar gaf aan een Indonesisch taxibedrijf dat nota bene Steady

Safe heette. Als gevolg van de liquidatie van Peregrine staan nu 1.700 mensen op straat en de vijf westerse geldschieters van Peregrine, de Britse Hongkong & Shanghai Bank, First Chicago, Deutsche Bank, Citi Bank en Société Generale kunnen waarschijnlijk naar vele honderden miljoenen fluiten. En aangezien Peregrine de grootste 'inheemse' financiële instelling in Hongkong was doet het de reputatie en ambitie van Hongkong als internationaal financieel centrum geen goed.

Pagina 15: 'Druk op de dollar van Hong Kong zal toenemen'

De ondergang van Peregrine bracht de Hang Seng index in een dag met 8,7

procent omlaag. Hoeveel faillissementen en werkeloosheid er verder te verwachten zijn is nog niet te overzien. Tung Chee-hwa beloofde voor de soevereiniteitsoverdracht dat Hongkong onder Chinees gezag een toekomst zou hebben, grootser dan het Britse koloniale verleden. In de zes en een halve maand dat Hong Kong geen Britse kolonie meer is heeft de gemiddelde Hongkongse Chinees echter de waarde van zijn aandelen-portefeuille met 40 procent zien dalen en die van zijn huis met 25 procent. De filosofie van de Britse koloniale regering is altijd geweest 'positief non-interventionisme' en dat was effectief zolang er hoge economische groei en een bull market was. Economische groei zal dit jaar terugzakken naar hooguit 2,5 procent en de verwachting is dat Hong Kong

voor langere tijd een bear market zal beleven, met name als de koppeling met de Amerikaanse dollar gehandhaafd blijft. Tung Chee-hwa heeft na de schokken op de beurs gisteren opnieuw verzekerd dat zijn regering koste wat kost de koppeling zal handhaven, omdat er anders totale chaos in Hong Kong's financiele systeem zal uitbreken. Mark Tier, hoofdredacteur van World Money Analyst heeft dezer dagen beschreven wat het zal gaan betekenen als de SAR-regering aan de pleidooien van een toenemend aantal economen en zakenlieden voor het opgeven van de koppeling gaat toegeven. Hij voorspelt dat Hong Kong zal

zinken als de Titanic. De SAR leeft vrijwel geheel van importen en alles in de supermarkt zal 20, 50 of 100 procent duurder worden. De munteenheid zal geen bodem meer kennen, zoals in 1983 tijdens de crisis in de Brits-Chinese onderhandelingen over de toekomst na 1997. Alle salarissen zullen omlaag gaan en waarvoor? Om toeristen terug te halen en om de schunnig rijke onroerend-goedmagnaten weer te laten lachen. “De koppeling opgeven om enige milde, tijdelijke pijn te verlichten is als zelfmoord plegen om een griepje te genezen”, zo schreef Mark Tier. Niettemin zijn massa's Chinezen uit Hong Kong bezig om voor al hun spaargeld Amerikaanse dollars te kopen. En de hedge-funds zijn begonnen

om voor miljarden termijn-contracten tegen de Hong Kong dollar te sluiten om naarmate de protesten tegen de pijn onder de bevolking van Hong Kong toenemen en de regering mogelijk gaat aarzelen, opnieuw een aanval op de koppeling te lanceren. Het tarief voor een termijn contract voor twaalf maanden voor een Amerikaanse dollar was een half jaar geleden nog gewoon de vaste wisselkoers, HK$ 7,70. Nu is zij al HK$ 8,40. Het effectenhuis Schroders heeft zijn cliënten gewaarschuwd dat de

druk op de Hong Kong dollar zal toenemen. “De peg zal in de nabije toekomst in tact blijven, maar ten koste van een hoge interestvoet”, aldus Schroders.