Brits-Iers plan voor vrede in Noord-Ierland

BELFAST, 13 JAN. Groot-Brittannië en Ierland hebben een verstrekkend voorstel gedaan om het Noord-Ierse vredesproces, dat gisteren in Stormont Castle in Belfast is hervat, vlot te trekken. De protestantse en de katholieke partijen hebben de voorstellen niet onmiddellijk afgewezen, wat op zichzelf al uitzonderlijk is.

Een zelfstandig Noord-Iers parlement, een Intergouvernementele Raad en een Noord-Zuid Ministeriële Raad krijgen in het voorstel gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor het bestuur van de Britse provincie. In de Intergouvernementele Raad zouden vertegenwoordigers zitting hebben van de Britse en Ierse regering en van de nog te vormen parlementen van Schotland, Wales en Noord-Ierland. De Noord-Zuid Ministeriële Raad zou besluiten moeten nemen over onderwerpen die de beide delen van het eiland aangaan.

David Trimble, leider van de Ulster Unionistische Partij, zei gisteren dat hij in de voorstellen niets was tegengekomen dat “een belemmering vormt voor of geheel indruist tegen de uitkomst [van het vredesproces] waarnaar wij streven”. Trimble is bovendien blij dat in deze nieuwe voorstellen het zogeheten Anglo-Ierse verdrag uit 1985 van tafel is. Dat verdrag hebben de protestanten nooit geaccepteerd omdat het de Ierse regering in hun ogen te veel bevoegdheden geeft over Noord-Ierse zaken. Volgens Trimble maken de nieuwe plannen duidelijk dat Noord-Ierland een Britse provincie blijft.

Gerry Adams, leider van Sinn Fein, de politieke tak van het verboden Ierse Republikeinse Leger, is blij dat het vredesproces nu een inhoudelijk karakter krijgt. Het gebrek aan voortgang in de onderhandelingen heeft volgens hem geleid tot het geweld van de afgelopen weken, waarbij vier doden vielen.

Sinn Fein-voorzitter Mitchel McLaughlin zei het voorstel eerst zorgvuldig te willen bestuderen alvorens een oordeel te geven. Hij voegde er wel aan toe dat in de plannen “de 77 jaar oude grens die Ierland verdeelt” gehandhaafd blijft, iets wat volgens hem “de meeste Ieren” afwijzen.

John Hume, leider van de gematigd katholieke SDLP, noemde het Brits-Ierse plan “een zeer welkom begin, waarin we het verleden achter ons kunnen laten en gezamenlijk aan een nieuwe toekomst kunnen bouwen”. Hume vindt het jammer dat zoveel tijd verloren is gegaan. De Britse en de Ierse regering willen dat de onderhandelingen vóór mei zijn afgerond. Zo niet, dan zullen zij een eigen voorstel aan de Noord-Ierse bevolking voorleggen, die zich daarover in een referendum zou moeten uitspreken. (AP, Reuters, AFP)