Beursbedrijf ziet geen verwijtbaar falen en verwacht geen claims; Softwarefout legde Damrak uren stil

ROTTERDAM, 13 JAN. Een softwarefout in de computer die de beurshandel regelt was de oorzaak van de storing die de Amsterdamse effectenbeurs gisteren voor een groot deel van de dag stillegde. Door “met kunst en vliegwerk” het systeem rond vier uur in de middag weer te laten functioneren kon gisteren nog een half uur worden gehandeld. Het handelsysteem is vannacht uitvoerig onderzocht. Het euvel is opgespoord en definitief verholpen. De effectenhandel is vanochtend zonder problemen van start is gegaan.

Een storing komt nooit gelegen, maar dat het Trading Systeem Amsterdam (TSA) het begeeft op met het moment dat de Aziatische financi markten in een diepe crisis wegzakken, is volgens handelaren wel een erg ongelukkige bijkomstigheid. Even voor elf uur in de ochtend springen de computerschermen met koers-

en omzetinformatie op zwart. Een knipperende cursor is dan nog het enige teken van leven in het handelssysteem. Keer op keer belooft beursbedrijf Amsterdam Exchanges dat de handel over een uur wordt hervat, maar als dat moment dan daar is, volgt opnieuw uitstel. Technici proberen de computer opnieuw op te starten. Heel even verspringt de AEX-index die het Amsterdamse koersverloop zou moeten weergeven. Maar daarna gebeurt er niets meer. De computer is opnieuw down. Ook de optiebeurs wordt hierdoor getroffen omdat de onderliggende waarden van de opties (de aandelenkoersen) niet meer overeenkomen met de vraag naar en het aanbod

van de stukken. Beleggers die hun aandelen van de hand wilden doen, kunnen in Amsterdam

niet terecht. Aandeelhouders van internationale fondsen zoals Koninklijke Olie, Philips en Unilever kunnen hun stukken nog verhandelen via andere Europese beurzen. Voor de bezitters van puur Nederlandse aandelen zit er niets anders op dan te wachten. Dat geldt ook voor de handelaars. “We dolen een beetje rond en doden de tijd door met collega's te praten”, zegt een handelaar van Van Meer James Capel als de storing een uur oud is. Een groepje beurshandelaars legt op dat moment een kaartje en ondergaat de storing laconiek. “We hebben het weekend al van voor naar achteren doorgenomen. Voor zo'n lange handelsonderbreking hebben ik een langer weekend nodig”, zegt een van hen schertsend. Maar dan serieus: “Ik hoop dat ze het gerepareerd hebben voordat Amerika open gaat.” De omzet op Beursplein 5 was gisteren in de anderhalf uur voor de storing beneden peil. Beleggers wachtten op de reactie van Wall Street op de koersval van de beurs in Hongkong. Om kwart over drie Nederlandse tijd, een kwartier voordat Wall Street opengaat, werkt het systeem nog steeds niet. “Het wordt nu wel erg vervelend”, zegt een hoekman van Van der Moolen. “Aan schadeclaims denken wij nog niet. De storing is voor iedereen gelijk. De één heeft er profijt van, de ander wordt hard getroffen. Dat heft elkaar weer op.” Direct na opening van de beurs in New York duikt het Dow Jones-gemiddelde naar een verlies van ruim honderd punten. Nog steeds zit er geen beweging in de AEX-index. “Het begint nu gewoon schandalig

te worden”, zegt H. Pinksteren van Effectenbank Ten Cate & Cie. “Het aanzien van Amsterdam als financieel centrum loopt vandaag een flinke deuk op. Ik weet eerlijk gezegd niet wie je hiervoor aansprakelijk kan stellen. Het beursbedrijf lijkt me de eerst verantwoordelijke.” Even voor vier uur in de middag functioneert de computer weer. “Iedere

machine kan stuk gaan”, zegt een woordvoerder van het beursbedrijf. “Pas als sprake is van toerekenbare verwijtbaarheid kunnen onze contractpartners een schadevegoeding krijgen. En daarvan was nu geen sprake.”