Van Onna schrijft Van Gogh-concert

Concert: Nederlands Studenten Orkest o.l.v. Nicolette Fraillon. Strawinsky (Jeu de cartes); Van Onna en Tsjaikovski (Zesde symfonie). Gehoord: 10/1 Arnhem. Tournee t/m 19/1.

Meestal benut een componist voor het aangeven van het tempo een Italiaanse term en dat is dat. Peter van Onna noteert echter liever 'freely like a whirlwind of nostalgic almost sentimental'. En dit zijn ook precies de beweging en emoties in zijn nieuwe pianoconcert onder de titel Wheatfield with a lark, zaterdag met veel succes in Arnhem in première gebracht bij het Nederlands Studenten Orkest.

Het concert heeft iets van het Pianoconcert van Theo Loevendie dat Ravel en Prokovjef in herinnering bracht. Hier zijn het Ravel en De Falla. Er zijn als een omraming ook meer avant-gardistische statische elementen, noem ze geheimzinnig, maar waar actie heerst valt allereerst de klaterende toccata-stijl op als een wervelwind, of heerst een lyriek, die inderdaad naar het sentimentele neigt, met name in de eerste grote cadens.

Vooral het slagwerk wordt effectief behandeld bijvoorbeeld door de in parallelle kwinten met de piano meespelende marimba, maar het meest nog door de exotische Japanse tempelklokken in begin en midden en het delicate Glockenspiel met zijn echo's aan het slot.

De tempelklokken vormen een soort van knipoog naar de Japanse trend ten tijde van Vincent van Gogh, want Van Onna putte voor het pianoconcert zijn inspiratie uit diens schilderij met als Engelse titel Wheatfield with a lark uit 1887. Deze voorstelling combineert dynamische met statische elementen of beter: het dynamische van een door de wind gebogen korenveld met daarboven een wegvliegende leeuwerik wordt gevat in een strak symmetrisch raamwerk van heldere hemel boven en kaal maaiveld onder de centrale voorstelling. Het is deze wrijving die de componist muziek-technisch in zijn concert heeft 'vertaald'.

Al eerder vormden vergelijkbare uitgangspunten de inspiratie voor zijn orkeststukken: Rain, Steam and Speed naar Turner en The Mondrian Equilibrium gingen aan het concert vooraf. Evenals de Turner-muziek is het Van Gogh-concert nogal oeverloos uitgevallen, mij bevalt van dit drieluik de uitgebalanceerde Mondriaan-muziek het beste.

Pianist Bart van de Roer musiceerde afgewogen en precies, mooi helder van klank en uiterst integer, in de grillige tweede cadens pakte hij de kansen beter van in de nostalgische eerste, maar het Spaanse vuur ontbrak.

Het orkest spetterde eerder te veel, dirigente Nicolette Fraillon houdt van een temperamentvolle aanpak, maar het spel stond aan het begin van een lange tournee nog in de grondverf.