'Straks keert de wal het schip in het voetbal'

De belangengroepering Coaches Betaald Voetbal (CBV) organiseerde zaterdag een symposium over de gevolgen van het Bosman-arrest. Een illuster forum vond geen oplossingen maar wel veel platgetreden paden.

ZEIST, 12 JAN. Met het gezicht van een doodgraver houdt Leo Beenhakker, Feyenoord-trainer en voorzitter van de Coaches Betaald voetbal, zijn inleidende speech over het gespreksthema. “Er wordt voor ons coaches meer dan ooit een beroep gedaan op ons vakmanschap. Er bestaat al jarenlang een voetbalwet: een kampioenselftal kun je niet kopen. Maar na het Bosman-arrest moet je wel. Voor wie leiden we nog op? AC Milan misschien?”

De Feyenoord-trainer verdwijnt achter de coulissen. De zaal wordt opgewarmd met beelden van hoogtepunten uit de historie van het Nederlandse voetbal. Zoals de watersnoodwedstrijd van 1953 in Parijs tussen Nederlandse en Franse profs waarvan Co Adriaanse later zou zeggen: “Ik zag Bertus de Harder een elementaire fout maken op het middenveld waaruit het Franse doelpunt ontstond en Frans de Munck een fantastische bal uit de kruising stompen die hij ook klemvast kon pakken.” Ook beelden van EK en WK-successen van Oranje. Voor altijd verleden tijd? Als het licht weer opgaat zijn de meeste forumleden niet al te optimistisch gestemd. “Het wegvallen van het transfersysteem vormt de grootste bedreiging voor het Nederlandse voetbal”, waarschuwt bestuurslid betaald voetbal Gerard Bouwer bij zijn eerste schot voor de boeg.

Jorien van den Herik (voorzitter Feyenoord): “Als je vroeger met een speler onderhandelde, hoopte je dat hij zo lang mogelijk bij je bleef. Tegenwoordig denk je: misschien gaat hij nog beter spelen dan kunnen we straks met hem een leuke slag slaan. Er worden contracten afgesloten voor vier of vijf jaar, maar de speler gaat altijd eerder weg.”

Bouwer: “Er zijn clubs die proberen spelers al na een jaar ergens anders onder te brengen.”

Van den Herik: “Toch is dit nog maar een tussenfase. Op termijn moeten we groeien naar een situatie als in het bedrijfsleven. Daar bestaan geen afkoopsommen of tekengelden.”

Theo van Seggelen (voorzitter spelersvakbond VVCS): “Er dient een mentaliteitsverandering op te treden. Er moet een normale werkgevers-werknemersverhouding komen. Aan de andere kant behoren spelers zich te realiseren dat ze getekende contracten respecteren.”

Henk ten Cate (trainer Vitesse): “Ik hoor weinig over de kwaliteit van het voetbal. Jonge spelers vertrekken al vroeg over de grens en er komen buitenlandse spelers voor terug.”

Co Adriaanse (trainer Willem II): “Als Feyenoord er inderdaad in slaagt om Kolkka en Van der Vegt bij ons weg te halen raken we twee goede spelers voor niets kwijt, maar we moeten wel investeren om hun lege plekken op te vullen. De afstand tussen de top en de rest wordt steeds groter.”

Bouwer: “Na het Bosman-arrest is er in het Nederlandse betaalde voetbal een vermogensverlies opgetreden van 150 miljoen gulden. In '94-'95 werd er 107 miljoen gulden uitgegeven aan salarissen, in '95-'96 130 miljoen en vorig seizoen 230 miljoen. De afgelopen twee jaar heeft de top 3 150 procent meer geïnvesteerd in honoraria, de rest van de eredivisie 110 procent en de eerste divisieclubs altijd nog 60 procent extra. Deze ontwikkeling kan zo niet langer doorgaan. Straks keert de wal het schip.”

Ten Cate: “Dat kwam ook door Sport7. De clubs hadden meer te besteden, anders zou mijn oude werkgever Sparta nu niet meer bestaan.”

Bouwer: “De makelaars profiteren ook. Het heeft er schijn van dat zij bovendien bepalen naar welke club een speler gaat. Het draait in die wereld allemaal om geld, contracten en zakkenvullen.”

Ton van Dalen: “Er wordt hier toch een partij onzin verkocht. Wij worden door clubs ingeseind. Er zijn in Nederland niet zoveel excessen. Ik word kotsmisselijk van Van Seggelen die ons steeds maar weer als de slechteriken afschildert. De meeste makelaars in Nederland zijn betrouwbaar. En als een speler tegen zijn zin in ergens tekent dan is een deel van de leden van de VVCS seniel!”

Van Seggelen: “Dus jij wilt beweren dat de Nederlandse voetballers seniel zijn?”

Van Dalen: “Als ze ergens heen gaan tegen hun zin, maar dat doen ze niet. De begeleiders van de VVCS zijn geen haar beter dan al die slechteriken waar jij het steeds over hebt. Daarom lopen alle voetballers ook weg bij de vakbond.”

Pauze om stoom af te blazen. Daarna een filmpje over jeugdvoetbal als inleiding van het nieuwe thema. Een blond voetballertje van een jaar of zes laat ongelooflijke dingen zien, passeert soms zes ploeggenootjes en scoort aan de lopende band. Gemeld wordt dat volgend seizoen de Nederlandse competitie voor 35 procent uit buitenlanders bestaat.

Van Seggelen: “Een buitenlandse voetballer die bij een Nederlandse club op de bank zit hoort hier niet.”

Van den Herik: “Het liefst haal ik alleen maar spelers uit de Oranjeboomstraat, vlak achter het stadion. Maar in Nederland vragen ze twee miljoen gulden tekengeld en vaak moet je vijf tot zeven miljoen gulden voor een afkoopsom neerleggen. Zelfs voor spelers die geen enkele ervaring hebben in de eredivisie. Het zijn absurde bedragen.”

Ten Cate: “Ondertussen moeten we ons wel afvragen hoe het Nederlands elftal er over tien jaar uit zal zien.”

Een man in een stoer leren jack en een wilde blonde haardos treedt in de zaal naar de microfoon. Of hij net van de brommer is gestapt. Het blijkt Frans Derks, voorzitter van Dordrecht'90, te zijn. “Wat doen we aan de bescherming van de jeugdopleidingen? Wij hebben vijf keer zoveel geïnvesteerd in scholing, nu dreigen er een paar spelers door te breken en dan ben je ze al kwijt voor je ze een contract aanbiedt.”

Bouwer: “Er komt een pool-systeem met vergoedingen.”

Van Seggelen: “Het mag geen alternatief transfersysteem worden.”

Adriaanse: “Je kunt je afvragen of elke profclub in Nederland wel een opleiding nodig heeft. Elke club heeft niet meer dan anderhalve voetballer per jaar nodig. Ik pleit voor regionale opleidingsinstituten, aan een club gebonden.”

Van Dalen: “In het licentiesysteem zou moeten worden vastgelegd dat clubs tot een bepaalde leeftijd van elkaars spelers afblijven. Net als in België, waar ze op dit gebied een gentlemans agreement kennen.”

Adriaanse: “Als je talent hebt voor de havo blijf je toch niet op de mavo zitten? Hiermee benadeel je jonge spelers alleen maar.”

Van den Herik: “België vormt nu niet bepaald het voorbeeld op het gebied van jeugdvoetbal.”

Derks: “Ik heb nog steeds geen antwoord op m'n vraag.”

Bouwer: “Maar Frans, hier zitten we nu al een tijd over te discussiëren. In het voetbal is twee plus twee geen vier.”

Leo Beenhakker bestijgt het podium. Spreekt over een boeiende middag en nodigt iedereen uit voor het nuttigen van de drankjes en “enkele culinaire hoogtepunten.”