Ritsma besluit training met vierde titel

HELSINKI, 12 JAN. Wild schuddend spoot Rintje Ritsma gisteren op het verlichte erepodium van de Oulunkylä-ijsbaan in Helsinki een fles champagne leeg. Maar de vreugde om zijn vierde Europese titel was een stuk minder dan bij zijn EK-triomfen in 1994, 1995 en 1996. In Finland kreeg de Fries afgelopen weekeinde zo weinig tegenstand en werd hij zo gemakkelijk Europees kampioen, dat de blijdschap van toen uitbleef.

Vooral door het ontbreken van titelhouder Ids Postma was de spanning op de Finse buitenbaan ver te zoeken. Kernploeglid Postma verwees privé-rijder Ritsma vorig jaar in Heerenveen naar de tweede plaats, maar had zich nu niet gekwalificeerd voor de EK. Het enige dat in Helsinki aan Postma herinnerde, was een verdwaald spandoek met het opschrift Id's Lonely. Met toenmalig nummer drie Falko Zandstra stonden er vorig jaar in Thialf nog drie Nederlanders op het podium, nu werd Ritsma geflankeerd door de Italiaan Roberto Sighel en de Rus Vadim Sayutin.

De winnaar wist zijn vierde gouden EK-medaille na afloop op juiste waarde te schatten. “Natuurlijk ben ik blij met elke titel, maar het is duidelijk de mindere van de vier.” Belangrijker is het voor de 27-jarige privé-rijder dat hij een maand voor aanvang van de Olympische Spelen in een blakende vorm steekt. In Nagano wil Ritsma die ene medaille oogsten die nog in zijn collectie ontbreekt: olympisch goud. Hij rijdt in Japan de 1.500, 5.000 en 10.000 meter. Met één gouden medaille is hij al tevreden, bij voorkeur die op de 1.500 meter.

“Je komt hier wel met gemengde gevoelens over de finish. Het is moeilijk om je te uiten, omdat je al verder vooruitdenkt, naar de Spelen. Dit was gewoon een trainingswedstrijd voor de Olympische Spelen.” Ritsma sloot het toernooi gisteren af met een tweede plaats op de 10.000 meter, achter winnaar Bart Veldkamp, die in het eindklassement als vierde eindigde, voor Falko Zandstra (5) en EK-debutant Jelmer Beulenkamp (6).

Veldkamp, schaatser in Belgische dienst, reed in Helsinki zijn eerste tien kilometer van het seizoen voor een publiek dat bestond uit enkele honderden Nederlandse supporters, een handvol Finnen en één official van het Belgisch Olympisch Comité.

Op de vijf kilometer waren de rollen vrijdag omgedraaid en eindigde Ritsma voor Veldkamp. Een dag eerder was de Fries op de 500 meter als tweede over de streep gegaan. Zaterdag won hij de 1.500 meter, de afstand waarop hij sinds een maand het wereldrecord (1.48,88 minuut) in handen heeft.

Het historisch belang van Ritsma's vierde EK-titel is zo mogelijk groter dan de sportieve waarde. Hij is namelijk de eerste na-oorlogse schaatser die viermaal Europees kampioen werd. Op de onoverdekte ijsbaan in Helsinki evenaarde hij het record van de Fin Clas Thunberg en de Noor Ivar Ballangrud, die tussen beide wereldoorlogen ook vier keer Europees kampioen werden.

Voor het eerst behaalde Ritsma zijn Europese titel op een buitenbaan. Op de overdekte banen in Hamar en Heerenveen (tweemaal) boekte hij zijn eerdere Europese successen. Het EK van 1998 stond in het teken van sterk wisselende weersomstandigheden. Zaterdag werd de 1.500 meter bij de mannen bij een harde wind verreden. Ritsma ervoer dat niet als onplezierig. “Het is goed om het lichaam voor de Olympische Spelen nog één keer die pijn te laten voelen.”

De vrouwen reden hun 3.000 meter zaterdagmiddag in winterse omstandigheden. Tijdens de laatste ritten vielen er grote hoeveelheden sneeuw op de baan. Dat ging gepaard met een harde wind. Met name Annamarie Thomas en de nieuwe Europese kampioene Claudia Pechstein ondervonden daar hinder van. Thomas kon achteraf wel lachen om het “spookachtige weer” waarbij de sneeuw bij harde windvlagen over de baan werd gejaagd. “Het heeft de einduitslag niet beïnvloed.”

De meeste schaatsers kijken terug op een toernooi dat in een onderling zeer ontspannen sfeer werd verreden. Omdat de weersomstandigheden nauwelijks invloed hadden op de einduitslag, zagen zij de lol wel in van het laatste grote allroundtoernooi dat dit millenium op een buitenbaan werd gehouden. “Je loopt altijd een risico als je een toernooi op een buitenbaan organiseert”, zei Jan Dijkema, hoofdbestuurslid van de Internationale Schaatsunie (ISU). “Aan de andere kant komt de heroïek veel meer tot uitdrukking op een buitenbaan”, zei hij met verwijzing naar de sneeuwjacht op de 3.000 meter bij de vrouwen. Een van de redenen dat het EK in Helsinki werd gehouden, was het negentigjarig jubileum van de Finse schaatsbond. “Ik zou het erg vinden als degenen die kampioen worden op een buitenbaan niet de besten zijn.” In Helsinki was er geen twijfel mogelijk: Rintje Ritsma en Claudia Pechstein zijn terechte Europese kampioenen.