'Psychische klacht eerst bij huisarts'; Te vaak naar psycholoog

DEN HAAG, 12 JAN. Mensen die hulp willen van een psycholoog of psychiater, moeten eerst naar de huisarts. Door een betere opleiding en samenwerking met psychologen en psychiaters kan de huisarts beoordelen of verwijzing nodig is.

Daarmee wordt voorkomen dat mensen ten onrechte een beroep doen op hulp en ontstaat ruimte voor patiënten die wel psychiatrische hulp nodig hebben, maar deze nu niet of onvoldoende krijgen.

Dit schrijft de Raad voor de Volksgezondheid in het advies Geestelijke gezondheidszorg in de 21e eeuw dat vandaag aan minister Borst (Volksgezondheid) is aangeboden. Volgens de Raad is het gebruik van de geestelijke gezondheidszorg niet goed geregeld. Met name de vrije toegang tot het Riagg (Regionale instelling voor ambulante geestelijke gezondheidszorg) is hem een doorn in het oog. Daar kloppen volgens de Raad veel mensen (hij schat 30 tot 40 procent) ten onrechte aan: zij hebben meer aan hulp van het maatschappelijk werk of van de de huisarts dan aan behandeling door psychiater, psycholoog of psychotherapeut. De Riaggs vormen de sterkst groeiende sector binnen de GGZ: het aantal mensen dat zich er aanmeldt is sinds 1980 ruimschoots verdubbeld.

In zijn advies pleit de Raad er voor om de geestelijke gezondheidszorg tot een 'gewoon' onderdeel van de gezondheidszorg te maken. De zorg voor de geestelijke gezondheid verschilt volgens hem niet wezenlijk van die voor de lichamelijke gezondheid. De nadruk moet in de geestelijke gezondheidszorg meer komen te liggen op het zo snel mogelijk genezen van patiënten.

De Raad vindt de geestelijk gezondheidszorg, net als de lichamelijke, in echelons moet worden opgedeeld. In de eerste lijn vindt de behandeling door de huisarts, de sociaal-pschiatrische verpleegkundige of maatschappelijk werk plaats. De tweede lijn is er voor de diagnostiek door psycholoog of psychiater en voor op genezing gerichte hulp. De derde lijn is er voor de 'traditionele', vaak langdurige psychiatrische verzorging en verpleging.

In aansluiting op deze indeling wil de Raad ook de financiering van de geestelijke gezondheidszorg herzien. Sinds 1989 wordt die betaald uit het fonds van de Algemene wet bijzondere ziektekosten. De Raad stelt voor om de kosten voor een groot deel uit ziekenfonds of particuliere verzekeringen te betalen. Een deel van de zorg, zoals behandelingen waarvan niet is aangetoond dat ze werken, moet niet uit de collectieve middelen worden betaald, vindt de Raad.