Na falen missie Ross 'geweld in de lucht' in Israel

TEL AVIV, 12 JAN. De Amerikaanse vredesbemiddelaar Dennis Ross is er de afgelopen dagen in Jeruzalem en Ramallah niet in geslaagd de impasse in het Israelisch-Palestijnse vredesoverleg te doorbreken. Als gevolg daarvan zit er volgens goed ingevoerde Israelische waarnemers “geweld in de lucht”. Tegen de achtergrond van Israelische informatie over een ophanden zijnde Hamas-zelfmoordaanslag in een van Israels grootste steden slaagde Ross er wel in een hot line te laten openen tussen het ministerie van Defensie in Tel Aviv en Palestijnse veiligheidsdiensten.

Israel heeft sedert gisteren uitgebreide veiligheidsmaatregelen getroffen. Alle belangrijke centra in de grote steden worden door politie en leger bewaakt. De bevolking is dringend verzocht uit te kijken naar verdachte voorwerpen en personen. Volgens de politie is “iedereen” verdacht. Sedert een jonge Duitser op verdenking van het voorbereiden van een zelfmoordaanslag in Israel is gearresteerd, zijn ook mensen met een Europees uiterlijk verdacht.

Onthullingen in de krant Ha'arets over grootse Israelische bouwplannen in bezet gebied wierpen de afgelopen dagen een zware schaduw over het bezoek van Ross. “Dergelijke activiteiten dragen er niet toe bij om het vredesproces weer op de rails te zetten”, zei Ross na een onderhoud met de Palestijnse leider Yasser Arafat.

Premier Netanyahu ontkende gisteren de juistheid van het bericht in Ha'arets, maar minister van Nationale Infrastructuur Ariel Sharon zei dat het niet moet worden ontkend noch bevestigd. Wegens het bericht over de bouwplannen en het magere resultaat van Ross zullen volgens Israelische waarnemers de besprekingen die Netanyahu over negen dagen in Washington zal voeren met president Bill Clinton een moeilijk verloop hebben. In Jeruzalem wordt er serieus rekening mee gehouden dat de Amerikaanse president Israel in het openbaar verantwoordelijk zal stellen voor het vastlopen, zo niet mislukken van het vredesproces.

De Amerikanen zijn kwaad dat Netanyahu is teruggekomen van beloften die hij indertijd schriftelijk aan de vorige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Warren Christopher, deed na de ondertekening van het akkoord over Hebron. Toen legde Netanyahu zich vast op terugtrekken in drie fasen van nog bezette delen van de Westelijke Jordaanoever. Nu weigert hij de derde terugtrekking uit te voeren, die moet volgen op de tweede waarvan hij de omvang nog niet heeft weten vast te stellen. De terugtrekking uit een deel van Hebron was de eerste terugtrekking op de kalender van Netanyahu.

Terwijl Netanyahu en ook Ross de schijn van optimisme ophouden, zei de Noorse minister van Buitenlandse Zaken, Knut Vollebaek, na een onderhoud met Yasser Arafat gisteren dat de Palestijnse leider “wanhopig” is. Arafat waarschuwde het afgelopen weekeinde voor hervatting van de intifadah, de Palestijnse volksopstand. Ook Israelische politici die regelmatig contacten met Arafat en andere Palestijnse persoonlijkheden onderhouden voorspellen een “ontploffing” indien het vredesproces strandt.

Een opinieonderzoek wees het afgelopen weekeinde uit dat driemaal zoveel Israeliërs van mening is dat de regering Netanyahu een groter obstakel op de weg naar vrede is dan de Palestijnse terreur. Het verlangen van beide volken naar vrede, op basis van scheiding, is volgens deze eerste gemeenschappelijke Israelisch-Palestijnse opiniepeiling groot: 69 procent van de Palestijnen steunt het vredesproces, tegen 59 procent van de Israeliërs. Beide partijen zijn ondanks alle moeilijkheden optimistisch gestemd over de uitkomst van het vredesoverleg.