Megawati Soekarnoputri; Groot charisma

JAKARTA, 12 JAN. De 50-jarige Megawati Soekarnoputri - de oudste dochter van Soekarno, de eerste president van Indonesië - trad afgelopen zaterdag uit de luwte naar het centrum van de politieke belangstelling door zich beschikbaar te stellen als kandidaat voor het presidentschap. Tegelijkertijd deed zij een dringende oproep aan president Soeharto om zich niet te laten herverkiezen.

Twaalf jaar geleden betrad Megawati voor het eerst de politieke arena. En dat optreden, zij was toen een niet meer zo jonge moeder van drie kinderen, kwam voor velen als een pure verrassing. Zij was een tiener toen de elitetroepen van Kostrad (de Strategische Reserve) van de toenmalige generaal Soeharto in 1966 het presidentieel paleis omsingelden, met als uiteindelijk resultaat het terugtreden van haar vader, president Soekarno. Volgens sommige bronnen spraken diens door verdriet overmande kinderen met elkaar af dat zij voor de rest van hun leven buiten de politiek zouden blijven.

Maar twaalf jaar geleden liet de politiek onervaren Megawati zich overhalen om die familie-overeenkomst te verbreken en haar rustige leven als huisvrouw op te geven om toe te treden tot de Partai Demokrai Indonesia (PDI), de kleinste van de drie toegelaten politieke partijen. Eind 1993 werd zij, zonder goedkeuring van de regering, op voordracht van een groep partijleden die haar steunden, voorzitter van de PDI. Begin 1996 werd zij op een door de autoriteiten geënsceneerd buitengewoon partijcongres in Medan, buiten haar aanwezigheid om, vervangen door haar oude rivaal Soerjadi.

Door haar te laten onttronen als voorzitter van de PDI dacht de regering-Soeharto een potentiële politieke concurrent uit te schakelen. Maar de machinaties om Megawati terzijde te schuiven, leidden op 27 juli 1996 tot de ernstigste rellen in Jakarta sinds twintig jaar.

Deze gang van zaken maakte Megawati populair bij veel Indonesiërs die het oneens zijn met het autocratisch gezag van president Soeharto. Maar er is in Indonesië ook kritiek op mbak Mega, zoals zij populair wordt genoemd. Er zijn er die zeggen dat de opsplitsing van de PDI heeft bewezen dat Megawati niet de krachtige leider is die de partij nodig heeft. Ook wordt gewezen op Megawati's relatieve politieke onervarenheid. Daar staat tegenover dat zij net als haar vader Soekarno beschikt over een groot charisma en in staat is grote groepen mensen aan zich te binden. Doordat zij formeel echter buiten spel staat, is het zeer de vraag hoe serieus haar kandidatuur voor het Indonesische presidentschap is.