Italië vreest voor rol van zondebok

ROME, 12 JAN. De ontkenningen in Den Haag en de scepsis bij premier Prodi hebben niet geholpen, want Der Spiegel heeft Italië in zijn diepste angst getroffen: niet voor vol te worden aangezien.

Dat onzekere gevoel blijkt uit het commentaar vanmorgen in de Corriere della Sera: “Ondanks de ontkenning van premier Kok blijft het plausibel. Veel Italianen realiseren zich dat in Noord-Europa sterke twijfel leeft over de rol van Italië in Europa.

“Vandaag de Euro, gisteren de Koerden: wij zijn de zondebok voor alles wat er mis gaat in Europa”, schreef La Repubblica gisteren. De krant praat over agressie tegen Italië en vraagt zich vertwijfeld af: “Hoe lang zal het iedere Duitse of Nederlandse politicus die op zoek is naar populariteit, zijn toegestaan om oorvijgen uit te delen?”

Nederland en Duitsland vormen vanuit Italië gezien één blok. “De Nederlandse staart heeft nooit de Duitse hond in beweging gezet”, zei de econoom Giacomo Vaciago. “Het is eerder omgekeerd. Als Nederland blaft, is het Duitsland dat dit wil.”

Premier Romano Prodi laat zelfverzekerd weten dat de lezing van Der Spiegel ongeloofwaardig is en de Kok juist de vooruitgang van Italië heeft geprezen. De cijfers zijn de enige maatstaf voor toetreding tot de Economische en Monetaire Unie, zei Prodi, en die cijfers zijn volgens hem in orde. Het begrotingstekort is gedaald naar 2,7 procent. De inflatie is in dertig jaar niet meer zo laag geweest. De rente daalt en met name dat gegeven biedt uitzicht op beheersbaarheid van de enorme schuldenlast.

Maar achter die cijfers schuilen grote problemen. “Duitsers en Nederlanders hebben legitieme angst over de duurzaamheid op de lange termijn van de Italiaanse sanering van de overheidsfinanciën”, schreef La Repubblica. De pensioenhervorming is onvoldoende om voor de toekomst grote tekorten in de pensioenkassen te voorkomen. Staatsbedrijven als de spoorwegen en de post staan er economisch gezien zeer slecht voor. De communisten, externe partner van het centrum-linkse kabinet, proberen plannen voor privatisering tegen te houden. En de grote staatsschuld blijft een tikkende tijdbom. Tot nu toe is die grotendeels gedekt door Italianen zelf, die massaal hebben ingeschreven op de goed-renderende staatsleningen. Maar de rente daarop is fors gedaald en de beurs wordt steeds interessanter. Voor veel economen bestaat er een reëel risico dat de Italiaanse overheid zich gedwongen ziet een hoge rente te bieden, en daarmee de inflatie aan te wakkeren, teneinde grote en kleine beleggers geïnteresseerd te houden in staatsleningen.

Premier Prodi speelt zijn gebruikelijke sussende rol en zegt dat, als er al uitspraken in Nederland zijn gedaan tegen Italië, die moeten worden beschouwd als een onderdeel van de verkiezingscampagne. Hij erkende dat er twijfel bestaat. “Die twijfels zijn legitiem”, zei Prodi. “Maar datzelfde geldt voor onze twijfels over anderen.