GroenLinks tegen monarchie en voor gekozen staatshoofd

ZWOLLE, 12 JAN. GroenLinks wil af van de monarchie. Het parlement moet het staatshoofd gaan kiezen. De Tweede Kamer wijst voortaan ook de kabinetsformateur - en daarmee de minister-president - aan, zo wil de partij.

Het congres van GroenLinks, dat vrijdag en zaterdag in Zwolle het verkiezingsprogramma vaststelde, besloot bovendien dat de NAVO en de WEU, de West-Europese defensie-organisatie, zo snel mogelijk moeten worden opgeheven. Nederland moet andere landen verbieden nog langer over massavernietigingswapens en landmijnen te beschikken.

Het congres bepaalde verder dat de kiesgerechtigde leeftijd moet worden verlaagd van 18 naar 16 jaar. Het partijbestuur was niet voor dit voorstel van onder andere de jongerenorganisatie binnen GroenLinks, maar verzette zich er evenmin tegen.

Meer moeite had het bestuur met een aantal andere veranderingen die het congres in het ontwerp-verkiezingsprogramma aanbracht. Zo besloot het congres dat de 'bio-industrie' dient te worden afgeschaft. Het bestuur vond zo'n uitspraak veel te ongenuanceerd omdat het afbreuk zou doen aan de positieve ontwikkelingen in de landbouw. Uiteindelijk legde het bestuur zich toch bij de uitspraak van het congres neer.

GroenLinks is tegen de jacht, maar heeft geen bezwaar tegen de sportvisserij. Een amendement om ook de sportvisserij te verbieden werd met instemming van het partijbestuur verworpen. Tegen de zin van het bestuur besloot het congres wel vast te leggen dat de overheid actief het vegetarisch eten moet gaan stimuleren.

Het congres negeerde de waarschuwing van het bestuur om de betaalbaarheid van de verschillende wensen in het oog te houden. GroenLinks wenst nu dat alle uitkeringen met minimaal 10 procent worden verhoogd. In het concept-programma stond nog dat zo'n verhoging alleen was bedoeld voor degenen die al drie jaar een uitkering krijgen. Naar schatting kost de uitbreiding drie miljard gulden. In het programma was al bijna acht miljard gulden uitgetrokken voor verhoging van het minimumloon en van de uitkeringen.

Ook besloot het congres, overigens met instemming van het bestuur, tot een aanzienlijke verhoging van het basisinkomen voor iedereen. Voorgesteld was de belastingvrije voet om te zetten in een 'voetinkomen' van 250 gulden per maand. Het congres legde vast dat dit bedrag de komende vier jaar geleidelijk moet stijgen tot vierhonderd gulden per maand. Dit kost twaalf miljard gulden extra, geld dat volgens het congres beschikbaar is als de aftrekposten voor de belasting worden geschrapt en de milieubelasting wordt verhoogd.

Er mogen van GroenLinks geen nieuwe snelwegen worden aangelegd. Ministers en hoge ambtenaren mogen geen dienstauto meer gebruiken: zij dienen zich voortaan per openbaar vervoer of per fiets te verplaatsen. “Beelden van ministers in 'pooierbakken' moeten tot het verleden behoren”, aldus de indieners van het nipt door het congres overgenomen amendement.