Een elastiekje tegen depressiviteit

Op zondagmiddag zendt Teleac de 12-delige doe-het-zelf cursus Ik zie het weer zitten over 'omgaan met depressiviteit' uit. Eerst dacht ik dat de lessen bedoeld waren om depressiviteit te bestrijden, maar halverwege de cursus weet ik dat niet meer zo zeker.

Ik voel me na elke les zo opvallend down. Het leek eerst op een incidenteel 'dipje', maar ik begrijp nu dat er meer aan de hand is. Wát precies? Het moet met de cursusleiders te maken hebben, met Ed Klip en Julia Samuel dus. Je wilt zo graag in die mensen geloven, aan het begin van de cursus stel je je helemaal voor hen open, maar gaandeweg begint de twijfel te knagen als een bever die de hongerdood nabij is.

Die Ed en Julia-met-het-knusse-rugzakje hebben het reuze gezellig met elkaar in de vrije natuur, maar zouden ze enig idee hebben wat een depressie precies is?

In de jongste aflevering lieten Ed en Julia weer twee toneelspelers opdraven die een depressieve stemming moesten acteren. “Laatst had ik rode ontlasting”, riep de acteur opgewekt. “Ik maakte me eerst geen zorgen tot ik hoorde dat Karel óók rode ontlasting had. Toen was ik helemaal over de rooie. Totdat Karel zei: 'Ach joh, dat komt van de rode bietjes van gisteren!' Nu moet ik lachen om het misverstand.”

Zo'n monoloogje nemen Ed en Julia als uitgangspunt voor hun les. “Als je een positieve kijk ontwikkelt, kun je het leven beter aan”, zegt Ed. “Tegenslagen zijn nooit leuk, maar na regen komt zonneschijn. De een stelt zich positief op tegenover een tegenslag, de ander negatief. Toch is de situatie hetzelfde.”

Het is allemaal een kwestie van instelling, bedoelt Ed. De een denkt bij rode ontlasting aan de dood, de ander aan de rode bietjes van gisteren. Ed laat Julia een fles zien die voor de helft gevuld is. “Of je die fles half leeg of half vol noemt, hangt af van je waardeoordeel”, zegt Ed. “Door voor een positieve kijk te kiezen, kun je je depressiviteit verminderen. Depressiviteit gaat altijd over negatieve gedachten over jezelf en de wereld. Denkfouten dus.”

Hoe maken we een einde aan die denkfouten? Daarover gaat de volgende les, maar Ed en Julia lichtten alvast een tipje van de sluier op. Ed: “Bij het voortdurend terugkeren van die negatieve gedachten moet je telkens 'stop' tegen jezelf zeggen. Wat ook helpt is een elastiekje om je pols. Iedere keer dat je last hebt van zo'n gedachte, doe je: pang!” Ed liet het elastiekje even tegen de huid van zijn pols springen.

In de wereld van Ed en Julia is depressiviteit geen ernstige ziekte die een zware behandeling vereist, maar een modieus kwaaltje dat bestaat uit nodeloos gezeur over pijntjes, gedachtetjes en bietjes. Hun boodschap is: doe niet zo moeilijk, zoek de zon op en tel je zegeningen.

Deze en andere wenken staan ook allemaal in het cursusboek Ik zie het weer zitten dat voor ƒ 49,50 bij Teleac te bestellen is. Ik vind het een reuze positief idee dat ze bij Teleac rijk willen worden van zoveel imbeciele beunhazerij, maar tegelijk maakt het mij, met mijn neiging tot denkfouten, een beetje neerslachtig.

Zou er nou niemand bij Teleac zijn, die zich zondagsmiddags zó diep zit te schamen voor de buis dat hij de volgende dag met een pistool naar kantoor gaat en tegen Ed 'pang' doet? Het mág een waterpistool zijn - als Ed maar de schrik van zijn leven krijgt en nooit meer op het scherm komt.

Om mezelf weer een wat zonnniger kijk op het bestaan (van therapeuten) te gunnen, schakelde ik 's avonds naar RTL4, waar een serie over 'geestelijke problemen' is begonnen: Het overkomt altijd een ander. Het programma wordt gemaakt 'in opdracht van het Nationaal Fonds Geestelijke Volksgezondheid', wat betekent dat een belangengroep zendtijd heeft gekocht om ons met haar informatie te beïnvloeden.

Die aap kwam gelukkig onmiddellijk uit de mouw. “Depressie is ziekte nummer een in Nederland”, zei presentatrice Vivian Boelen, “een miljoen mensen zijn op dit moment in een depressie.”

Eén miljoen! Hier lijkt mij de wens van het NFGV de vader van de schatting. Maar als het NFGV de waarheid spreekt, begin ik nog morgen een fabriek in elastiekjes.