ARD: mysterieuze kink in de kabel

'Een voorbeeld van de zogenaamde Nederlandse onlustgevoelens tegenover Duitsland'. 'Ouderen die nog van een beschaafd programma houden, staan weer eens met lege handen'. 'Een onbegrijpelijke beslissing in een stad die voor zijn economie in zo belangrijke mate op dat achterland (Duitsland, red.) is aangewezen en daarnaast ook nog de pretentie heeft Culturele Hoofdstad van Europa te willen zijn'.

Drie citaten uit brieven van protesterende lezers in een lokale krant. De kritiek geldt de Rotterdamse programmaraad, een college dat bepaalt welke tv-zenders worden opgenomen in het 'basispakket' dat via de kabel wordt doorgegeven. Elke gemeente met een eigen kabelnet moet volgens de in september van kracht geworden nieuwe Mediawet in mei zo'n programmaraad hebben die beslist over wat er op radio en tv komt.

In het basispakket van meestal vijftien zenders moeten Nederland 1, 2 en 3, alsmede België 1 en 2 worden opgenomen. Voor de overige tien basisplaatsen maakt de programmaraad een keuze uit de talrijke gegadigden. Rotterdam heeft al zo'n programmaraad van zeven personen, gekozen uit een onbekend aantal inwoners dat reageerde op de oproep van het gemeentebestuur in advertenties zich ter beschikking te stellen voor deze verantwoordelijke taak.

Hoe verantwoordelijk bleek toen de programmaraad besloot dat de Duitse publieke zender ARD, die sinds jaar en dag tot het basispakket behoort, plaats moet maken voor Atlantis TV, een lokaal station. Een storm van protest barstte los. Want als het Duitse 'eerste net' verdwijnt, blijft op de Rotterdamse kabel slechts één Duitse zender over, het ZDF, de andere Duitse publieke zender. En dat is wel erg karig, vinden veel kijkers, zeker in vergelijking tot veel buurgemeenten in het Rijnmondgebied waar Duitse zenders wel via de kabel kunnen worden bekeken. Zo is in Capelle aan den IJssel, althans nu nog, behalve ARD en ZDF ook de regionale publieke zender WDR 3 via de kabel te zien. Waarom de Rotterdamse programmaraad tot zijn besluit is gekomen de publieke zender ARD uit het basispakket te schrappen, is niet duidelijk. De keuze was moeilijk, liet het college als een soort voetbaltrainer weten - omdat er meer gegadigden dan plaatsen in de basisopstelling zijn.

Aan de kijkcijfers kan het niet liggen. De ARD die veel sport- en muziekprogramma's brengt, trekt volgens de Dienst Kijk- en Luisteronderzoek van de NOS gemiddeld weliswaar niet veel kijkers, maar niet of nauwelijks minder dan BBC 1 en BBC 2, de kwaliteitszenders bij uitstek. De kijkdichtheid voor het Franse TV 5 (dat ook Franstalige Belgische, Zwitserse en Canadese programma's brengt) en het Amerikaanse CNN zijn daarentegen te gering om gemeten te kunnen worden. Waarom TV 5 en CNN mogen blijven en de ARD, net zoals eerder de regionale zender Duitsland 3, het veld moet ruimen, is gezien de kijkcijfers een mysterie.

De protesten tegen de 'verschraling' van het aanbod zijn wellicht niet vergeefs. Kabelexploitant Eneco kan van het advies van de programmaraad afwijken, mits daarvoor zwaarwegende argumenten bestaan. Het Commissariaat voor de Media heeft daarover het laatste woord.

De ARD, de zender waarin alle Duitse deelstaten meepraten, kan ook nog een plaatsje krijgen op een van de zes Rotterdamse kanalen waar nu nog wordt geëxperimenteerd. Over de programma's op deze kanalen beslist Eneco later dit jaar. Een zwaarwegend argument is er: één Duitse publieke zender is te weinig in de grootste haven van Duitsland.