Vluchten naar West-Europa

Europa maakt zich grote zorgen over de vlucht van duizenden Koerden uit Turkije, Irak en Iran, Italië, waar de laatste weken Koerden met enige regelmaat per schip arriveren, staat onder druk van andere Europese landen om zijn buitengrenzen beter te controleren en het doorreizen van vluchtelingen naar andere Europese landen te voorkomen.

Steeds meer lidstaten breiden de controle bij hun grenzen weer uit, wat in tegenspraak is met de geest van het Verdrag van Schengen, dat juist bedoeld is om het vrije verkeer van personen in Europa tot stand te brengen.

Eurocommissaris Bonino maakte zich deze week woordvoerder van diegenen die de nieuwe vluchtelingenstroom niet willen overdrijven. Ze wil uitdrukkelijk niet van een Koerdische exodus spreken. Zij heeft erop gewezen dat bijvoorbeeld Duitsland 400.000 Bosnische vluchtelingen heeft opgenomen, terwijl het bij de Koerden, aldus Bonino, bij de laatste vluchtelingenstroom tot dusvere om enkele honderden gaat.

Over de hele wereld bevonden zich in 1997 in totaal 13,2 miljoen vluchtelingen en 4,9 miljoen ontheemden. Het hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) hanteert de term 'ontheemden' voor mensen die wegens vervolging of oorlogsgeweld hun woonplaats moeten verlaten, maar daarbij de landsgrenzen niet overschrijden.

De drie grootste 'leveranciers' van vluchtelingen waren Afghanisten (2,7 miljoen), Liberia (778.000) en Bosnië/Herzegovina (673.000). Drie landen namen de afgelopen jaren meer dan een miljoen vluchtelingen op: Iran (2 miljoen), Pakistan (1,2 miljoen) en Duitsland (1,26 miljoen). Iran werd onlangs nog geprezen door de UNHCR omdat het de vluchtelingen binnen zijn grenzen zo humanitair behandelt.

De cijfers op de kaart, gebaseerd op de laatste gegevens (1996) van de UNHCR, betreffen aantallen asielzoekers in Europese landen en geven dus maar ten dele een beeld van de migratiestromen naar en binnen de landen van de Europese Unie. Zo vallen 'illegalen' buiten de statistieken van de UNHCR. De kaart geeft evenmin inzicht in de migratie er op 1 januari 1995 53.400 Duitsers in Nederland en 43.000 Britten. De verwachting is dat door de voltooiing van de interne Europese markt deze migratiestromen zullen toenemen. Zo kwamen in 1994 meer Duitse staatsburgers (5.243) Nederland binnen dan Marokkaanse (3.152) of Turkse (4.063). In datzelfde jaar vestigden zich 7.397 Nederlanders in Duitsland. Intussen hebben volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek meer dan een miljoen Nederlanders (1.185.000) ten minste een in het buitenland geboren ouder.

In ruim een kwart van de gevallen )301.000) gaat het om een in Duitsland geboren ouder, 262.000 hebben (ten minste) een in Indonesië geboren ouder, 98.000 in Turkijke en 79.000 in Marokko.

Het aantal asielaanvragen in West-Europa is de afgelopen jaren aanzienlijk afgenomen. In 1993 bedroeg dat aantal 6900.000, tegen 250.000 in 1996. Dit verschil van meer dan zestig procent is voornamelijk te verklaren uit de voorlopige beëindiging van de oorlog in Bosnië.