Mowlam redt vredesproces in Noord-Ierland

LONDEN, 10 JAN. Een onconventionele en omstreden ontmoeting van de Britse minister voor Noord-Ierland, Mo Mowlam, met gevangen terroristen heeft het Noord-Ierse vredesproces gered. Tot de paramilitairen die ze gisteren opzocht in de Belfastse Maze-gevangenis behoorden Michael Stone, die zes katholieken heeft vermoord, en de van teen tot wang getatoueerde Sam McCrory, die een gevangenisstraf van zestien jaar uitzit voor samenzwering tot moord.

Na afloop van het gesprek stemden gedetineerde leden van de loyalistische Ulster Defence Association (UDA) voor steun aan het vredesoverleg. Al houden ze volgens een verklaring wel “hun reserves”.

De steunbetuiging betekent dat de Ulster Democratic Party (UDP), de politieke vleugel van de UDA, maandag meedoet als het overleg over Noord-Ierland wordt hervat. Ook de Progressive Unionist Party (PUP) die banden onderhoudt met de loyalistische terreurorganisatie Ulster Volunteer Force, overweegt om aan de onderhandelingstafel te verschijnen. Daarmee is de crisis bezworen die was ontstaan nadat gevangen leden van de UDA vorig weekend hun vertrouwen hadden opgezegd in het vredesoverleg. Zonder medewerking van de partijen die loyalistische paramilitairen vertegenwoordigen, waren de onderhandelingen tot mislukken gedoemd. Ook dreigde het staakt-het-vuren te worden beëindigd dat door de loyalistische terreurorganisaties in acht genomen wordt. Mowlam heeft tijdens het twee uur durend bezoek aan de Maze-gevangenis geen beloften of concessies gedaan. Ze heeft de gevangenen alleen maar voorgehouden dat vooruitgang uitsluitend door overleg kan worden geboekt. Vervroegde vrijlating van de gedetineerden is denkbaar maar alleen als onderdeel van een politieke regeling.

De minister zei dat ze de frustratie van de gevangenen deelde over het trage tempo van het overleg. Maar ze bestreed dat de besprekingen tot niets lijken te leiden. Ze kondigde aan dat ze het overleg de komende weken nieuwe impulsen zou geven. Er moet zo snel mogelijk overeenstemming komen over de grote lijnen van een mogelijke politieke regeling. De meeste deelnemende partijen zouden haar daarbij al steun hebben beloofd.

Mowlam garandeerde dat de wensen van zowel unionisten als nationalisten in een eventueel akkoord worden gerespecteerd. Een regeling moet goedgekeurd worden door een meerderheid van de partijen die aan het vredesoverleg meedoen. De bevolking van Noord-Ierland krijgt in een referendum het laatste woord.