Het 'dorp' wordt er niet mooier op

Ouderen wonen graag in Emmen Centrum. Van de inwoners is 51 procent ouder dan 65 jaar. Ze storen zich wel aan brommers, fietsers en slopers. Van oude gebouwen, de dingen die voorbijgaan. EMMEN, 10 JAN. Als een echte acrobaat slingert de Withandgibbon zich van tak naar tak. In een andere boom zit een soortgenoot met een jonkie op schoot. Wim (69) en Coby (67) Jager slaan het tafereel verrukt gade. Het echtpaar verhuisde vijftien jaar geleden naar Emmen. Sindsdien is het vaste abonnementhouder van het Noorderdierenpark in het hartje van het oude zanddorp.

“Dit is een verlengde van onze tuin”, zegt Coby Jager. “Niet opschrijven hoor, maar we hebben gezien hoe kleine struisvogels en neushoorns worden gemaakt. Alle stunten die daarbij horen. Rot gelachen hebben we ons.” Voor veel oudere centrumbewoners is de diergaarde een soort stadspark, waar men graag wandelt en zowel dieren als mensen bekijkt.

Emmen Centrum is een bonte verzameling van nieuwe en oudere huur- en koopflats en laagbouw. “Typisch snelle bouw van de jaren zeventig”, noemt oud-winkelier Boels van de gelijknamige damesmodezaak de flats. “Recht-toe-recht-aan.” Winkelcentrum 'De Weiert' is op het eerste oog een betonnen kolos, die alleen maar ongezelligheid uitstraalt. De middenstanders proberen er meer kleur in te brengen. Op sommige plaatsen hebben de betonnen winkelwanden al plaats gemaakt voor glazen of houten puien.

De meeste winkeliers merken nauwelijks dat er relatief veel 65-plussers in het centrum wonen. Of het moet bakker Den Heijer zijn, waar het winkelmeisje meldt dat de 'oude-wijvenkoeken' (met en zonder rozijnen) gretig aftrek vinden bij ouderen.

Oud en nieuw gaan in het Emmense centrum verrassend hand in hand. Hotel Boerland, dat in een oude boerderij zetelt met groen-witte luiken, is vastgebouwd aan CD-centre 'Ear-eye'. Op de achtergrond steekt een zes verdiepingen tellende flat ietwat schril af tegen wat ooit landelijke idylle moet zijn geweest.

De oude Nederlands Hervormde Kerk op het Marktplein is het weinige authentieke van het oude dorp, dat in de jaren vijftig en zestig uitgroeide tot de grootste industriekern van Noord-Nederland. Kenmerkend voor het plein zijn de oude en hoge eiken, waarin zich 's zomers tientallen roeken nestelen. Tot wanhoop overigens van de marktkooplui die klagen over vogelpoep op hun kraampjes. Naast de kerk is een rond, futuristisch ogend appartementencomplex verrezen, waar prijzige koopetages grif van de hand gingen.

Er is veel veranderd door de jaren heen, beseft T. Veldhuijzen van Zanten (91). De artsenweduwe woont al 24 jaar op de negende verdieping van de Ten Kate-flat en al bijna vijftig jaar in Emmen. Vanaf haar bijna zestien meter lange achterbalkon van haar ruime appartement blikt ze op de dierentuin. “Het was hier vroeger groen, groen, groen”, herinnert ze zich. “Grote flats waren er niet, alleen kleine huisjes.”

Net als zij willen veel ouderen in het centrum wonen, dichtbij de winkels en de voorzieningen. De nodige oude panden worden daarom gesloopt om plaats te maken voor flatappartementen. Het echtpaar Saathoff (71 en 69 jaar) verruilde een jaar geleden zijn te grote huurwoning in Emmerschans voor een comfortabel appartement in het hartje van het 'dorp'. Hoewel ze naar eigen zeggen 'echte plattelanders' zijn en geen 'stadsmensen' hebben ze het er naar hun zin. “We wonen hier hartstikke mooi”, vinden ze. Ze genieten van hun knusse balkon op het zuiden en nog elke dag van de behaaglijkheid van de centrale verwarming. Bovendien liggen de winkels letterlijk naast de deur. “De groentenboer, de bakker en de slager zijn om de hoek. We kunnen alles belopen”, vertelt mevrouw Saathoff. Toch vinden ze het jammer dat het oude Emmen langzamerhand verdwijnt. “Het wordt er niet mooier op met al die flats.”

Voor veel oudere Emmenaars is het een bron van ergernis dat de oude, karakteristieke panden worden opgekocht door projectontwikkelaars. Ook oud-gemeente-ambtenaar J. Middendorp (72) vindt het jammer dat veel van het oude Emmen onder de slopershamer valt. “De hele stad wordt vernield. Alles wordt afgebroken. De gemeente wil alleen maar geld verdienen.” Middendorp woont in één van de rustigste buurten van het centrum, de Boskamp, in een wit huis met een rieten dak, een tuin en een garage. Zijn vrouw en hij kochten het zes jaar geleden, na het enkele jaren te hebben gehuurd. “We zitten hier ideaal, vlakbij het bos, waar we vaak gaan wandelen.” De prijzen van de twee-onder-één-kap-woningen die direct na de oorlog werden gebouwd, zijn inmiddels gestegen tot 375.000 gulden.

Elke vrijdagmiddag bezoekt Middendorp biljartclub 'Onder ons' in bejaardencentrum 'De Holdert', dat schuin tegenover De Weiert ligt. Terwijl een enkele bewoner met een rollator of boodschappenwagentje de drukke rondweg oversteekt, hanteren de zeventien leden de keu op het groene laken. Toch steekt het hen dat ze voor de verbouwing van De Holdert nog drie keer per week welkom waren en het nu met één middag moeten doen. Een echt dienstencentrum wordt dan ook node gemist, melden ze. Oud-onderwijzer Weerman: “Voor ouderen is in Emmen geen dorps- of buurthuis, waar we kunnen kaarten, bridgen of biljarten.” Hun wens is veelvuldig, maar tot nog toe zonder succes, aangekaart bij de gemeente.

Een zorg van veel ouderen is de verkeersonveiligheid in het centrum. Fietsers en bromfietsers mogen vrijelijk door de wandelpromenade rijden. Tot verrassing van de politie werd deze vorm van overlast in een enquête onder ouderen als grootste probleem genoemd. “Je bent hier als voetganger niet veilig”, vertelt mevrouw Jager. Wijkagent F. van Dijk geeft toe dat het beter kan. “Misschien moeten we de brommers uit het centrum gaan weren.”