Scharrelen tussen de darmen

Het lichaam van een volwassen mens bevat 206 botten, dat van een baby 300. Een vingernagel doet er een half jaar over om aan te groeien. Door zenuwbanen schieten signalen met een snelheid van 400 kilometer per uur.

“Het zijn een paar wonderlijke feiten over het lichaam van de mens,” zegt de begeleidende tekst bij de cd-rom Het Lichaam van de Mens 2.0, en gaat vervolgens uit van de veronderstelling 'dat je daar alles over wilt weten'.

De wetenswaardigheden komen zonder twijfel goed van pas bij Pim-Pam-Pet en tijdens een verjaardagsfeestje valt met dat soort wisecracks vast en zeker ook behoorlijk de show te stelen. Maar of het echt een diep verlangen van de mens is alles over zijn onderhuidse bestaan te weten. Wie gaat nou 's avonds achter de computer zitten om er voor eens en altijd achter te komen hoe zijn hypothalamus werkt?

Mocht dat tóch het geval zijn, dan dient de interactieve encyclopedie Het Lichaam van de Mens 2.0 onverwijld te worden binnengegaan. Dat duurt wel even, want de intro neemt ruim de tijd voor zichzelf. In zoverre is het dus niet bepaald een handig naslagwerk, maar eerder een amusementsprogramma en daar is natuurlijk niets op tegen.

Onder onheilspellende muziek wordt een klassiek spookhuis betreden, met draaiende geraamten, angstwekkend in de lens kijkende doodshoofden en smakelijk ogende darmen, die als verse saucijzen over het scherm glijden. Uiteindelijk wordt stilgehouden bij de aanblik van drie kasten, waarachter een systeemscanner, een 3D-scanner en een röntgenscanner schuilgaan.

Er is keus te over, in het lichaam kan de gebruiker gaan en staan waar hij wil en anders dan bij sommige populaire medische televisie-programma's gaat er ook geen boodschap achter schuil, die het budget van een bepaalde ziekenhuisafdeling moet opkrikken. Dus wie 's avonds graag het lancet wil hanteren, kan in plaats van bij de snijprogramma's van Ria Bremer beter in de eigen computer terecht.

De cd-rom biedt vijf secties. De genoemde drie scanners, een quiz en een online-verbinding. De eigenlijke encyclopedie wordt bediend door in een venstertje de naam van het lichaamsdeel in te tikken waarover wat meer informatie gewenst is. Dat komt vlot in beeld. Een vriendelijke dames- of herenstem spreekt de veelal rare Latijnse naam uit.

De cd-rom is iets meer dan een eigenaardig biologie-leerboek. De plaatjes zijn natuurlijk veel talrijker en de organen zijn van verscheidene kanten te bekijken. Maar om die plaatjes draait het dan ook vooral. De ondersteunende tekst is correct en adequaat, maar biedt weinig diepgang. Wat DNA bijvoorbeeld is wordt aardig omschreven, maar degeen die in staat is dat te begrijpen wist het eigenlijk al wel. En dus voegt het niets toe.

Het is een cd-rom die het waarschijnlijk goed doet bij middelbare scholieren die een spreekbeurt moeten houden en daarbij graag wat plaatjes laten zien. Voor de student medicijnen schiet het schijfje zwaar tekort. Zijn leerboeken, maar ook de atlassen van uitgeverij Sesam bijvoorbeeld over de anatomie (zenuwstelsel en inwendige organen) en over de fysiologie zijn vele malen diepgaander, professioneler en gemakkelijker hanteerbaar.

Vraag is dus voor wie de cd-rom anders moet zijn bedoeld. Waarschijnlijk voor de autodidact of de opgeschoten middelbare scholier, die liever met zijn muis zit te scharrelen dan in studieboeken bladert. Voor de gemedicaliseerde burger, die graag zou weten wat tante Sien nou precies scheelt, is het niks. In het rijtje anatomie en het al veel minder omvattende fysiologie ontbreekt immers de derde 'must': de pathologie.

Het Lichaam van de Mens 2.0. Uitgever VNU Nova Zembla, Fl. 149,95. ISBN 9057242486.