Karpov moet na blunder vluggeren om wereldtitel

LAUSANNE, 9 JAN. Het is zo ver, de vooruitgang heeft toegeslagen, voor het eerst in de geschiedenis zal een match om het wereldkampioenschap beslist worden door snelschaakpartijen. De wereldkampioenen van vroeger zullen zich omdraaien in hun graf en voor zover ze nog leven zullen ze droef het hoofd schudden over de verwording der tijden en de trivialisering van het schaken.

Maar het publiek was blij en barstte gisteren in een luid gejuich uit toen Anand de zesde matchpartij tegen Karpov won, de stand daarmee op 3-3 bracht en zo een tiebreak afdwong. De tengere mevrouw Aruna Anand werd bijna verpletterd door de secondanten van haar man, die zij de een na de ander uitgelaten in de armen viel. Niet leuk voor Karpov om dit aan te zien, maar hij bleef stoïcijns en luisterde hoffelijk naar Anand, die hem meteen na de partij uitlegde wat hij verkeerd had gedaan.

De toeschouwers zijn altijd op de hand van de uitdager en zeker nu, omdat de lange mars van Anand van Groningen naar Lausanne iets zeer heroïsch heeft. Het zal hun weinig deren dat Anand gisteren weliswaar sterk speelde, maar dat zijn overwinning toch vooral te danken was aan een droevige blunder van Karpov.

Het was van het begin af een zware partij. Anand had een goede beslissing genomen door met wit de ongebruikelijke Trompowsky-aanval te kiezen. Niet omdat hij Karpov daarmee zou verrassen, want die kent dit heel goed, maar omdat hij zo verzekerd was van een spel dat op lange termijn ingewikkeld zou blijven en niet voortijdig in remise kon verzanden.

Een moeilijke strategische strijd met steeds een licht initiatief voor Anand. Beide spelers gebruikten veel tijd. En toen opeens, na een paar snel gespeelde zetten, had Karpov een stuk minder en stond hij verloren. Wat was er gebeurd? Karpov was het slachtoffer geworden van een hallucinatie. Hij dacht dat de zet die hij zich voorgenomen had te spelen, de goede zet, weerlegd zou worden door een tussenschaakje van Anand. Hij meende daardoor, volstrekt ten onrechte, dat zijn vorige zet een blunder was geweest. In paniek deed hij bliksemsnel iets anders dan wat hij van plan was geweest. Die zet was de echte blunder.

Het was de tweede keer in de match dat de grote strateeg Karpov op het beslissende moment in de partij faalde in het tactische rekenwerk. Het is de leeftijd en het overkomt hem vaker. Maar nu was er ook iets anders. Paniek, snel een zet doen terwijl dat helemaal niet nodig was. Dat is heel ongewoon voor Karpov, die altijd ijzeren zenuwen had.

Vandaag dus de beslissende snelschaakpartijen. Eerst twee partijen met 25 minuten bedenktijd per persoon, plus tien seconden per zet, en als het dan nog gelijk staat wordt het speeltempo steeds sneller. Anand wordt de beste geacht in het snelschaken, maar Karpov is er ook niet slecht in. In het spel met 25 minuten bedenktijd is hij kampioen van Europa en van de wereld geweest. Maar dat was wel tien jaar geleden.

Wit Anand-zwart Karpov, zesde partij

1. d2-d4 Pg8-f6 2. Lc1-g5 e7-e6 3. e2-e4 h7-h6 4. Lg5xf6 Dd8xf6 5. Pb1-c3 d7-d6 6. Dd1-d2 g7-g5 7. Lf1-c4 Pb8-c6 8. Pg1-e2 Lf8-g7 9. Ta1-d1 Lc8-d7 10. 0-0 0-0-0 11. Pc3-b5 a7-a6 12. Pb5-a3 g5-g4 13. f2-f4 g4xf3 14. Tf1xf3 Df6-e7 15. c2-c3 h6-h5 16. Td1-f1 Td8-f8 17. b2-b4 Pc6-a7 18. Pa3-c2 Lg7-h6 19. Dd2-e1 Kc8-b8 20. Lc4-d3 Ld7-c6 21. Pe2-f4 Tf8-g8 22. d4-d5 Lc6-e8 23. De1-f2 Lh6-g7 24. Pc2-d4 Le8-d7 25. d5xe6 Lg7xd4 26. c3xd4 f7xe6 27. e4-e5 Ld7-c6 28. Pf4-g6

28...De7-d8 Dit speelde Karpov heel vlug en het is een blunder. Zijn oorspronkelijke bedoeling zal 28...Txg6 zijn geweest, maar opeens moet hij gedacht hebben dat dit weerlegd zou worden door de tussenzet 29. Tf8+. Maar dat is helemaal niet zo. Zwart antwoordt 29...Pc8. Na 30. Txh8 heeft hij 30...Txg2+ en na 30. Lxg6 zou hij winnen met 30...Txf8 31. Dxf8 Dg5. Wit zou niet 29. Tf8+ gespeeld hebben, maar gewoon 29. Lxg6. Hij zou dan kansen op voordeel hebben, maar de strijd zou nog geheel open zijn.! 29. Pg6xh8 Lc6xf3 30. Ph8-f7 Nu staat wit opeens gewonnen. 30...Dd8-h4 31. Df2xf3 Dh4xd4+ 32. Kg1-h1 d6-d5 33. Tf1-d1 Dd4xb4 34. Td1-b1 Db4-a4 35. Df3xh5 Pa7-c6 36. Dh5-e2 Kb8-a7 37. De2-f2+ b7-b6 38. Tb1-c1 Ka7-b7 39. h2-h3 Tg8-c8 40. Df2-f6 Pc6-d4 41. Pf7-d8+ Kb7-b8 42. Pd8xe6 Zwart gaf op.