Groningen zoekt de kwade genius

'Er zit nogal wat ruis om de burgemeester', vinden ze in Groningen. Maar of na korpschef J. Veenstra ook korpsbeheerder H. Ouwerkerk moet vertrekken is nog de vraag. Want een blunderende burgemeester, dat went op den duur.

GRONINGEN, 9 JAN. Zijn bravoure, zijn aanvallende stijl van opereren, zijn toonzetting veroorzaken nog de meeste ergernis. Bijvoorbeeld de suggestie van burgemeester Ouwerkerk dat het openbaar ministerie het rapport-Bakkenist heeft laten lekken. “Dat is toch onbestaanbaar als je geen bewijzen hebt. Hij is juist de man die samen met het openbaar ministerie de problemen in Groningen moet gaan oplossen”, zegt VVD-raadslid K. Schuiling.

Burgemeester H. Ouwerkerk van Groningen komt onder steeds zwaardere druk te staan. Binnen de Groningse gemeenteraad zwelt de kritiek op hem aan. “Er zit nogal wat ruis om de burgemeester”, aldus P. Hazekamp (GPV). De meerderheid wil nog niet het vertrouwen opzeggen, maar niemand durft te zeggen of hij een debat in de raad zal overleven. “Hij heeft een hoop uit te leggen. De twijfel die nu over hem bestaat, moet hij goed kunnen weerspreken”, zegt PvdA-raadslid A. Timmerman.

Het vertrek van korpschef J. Veenstra na het uitlekken van het vernietigende rapport over het functioneren van de 'driehoek' in Groningen heeft de rust niet doen terugkeren. Ouwerkerk lag na het falende politieoptreden bij de rellen in de Oosterparkbuurt al zwaar onder vuur, door Veenstra's aftreden is hij verder in de problemen gekomen. De gemeenteraad is vooral verbolgen over het feit dat Ouwerkerk al lang wist dat de top van de politie niet optimaal functioneerde en dat hij al anderhalf jaar lang met Veenstra over diens vertrek onderhandelde. De raad wist daar niets van. Veenstra's plotselinge aftreden is vooral een nederlaag voor de burgemeester, vindt de gemeenteraad. VVD'er Schuiling: “Wat heeft hij gedaan om Veenstra te steunen, of om te zorgen dat hij beter functioneerde. Dat lijkt niet al te veel.” Schuiling heeft zich er vooral aan gestoord dat Ouwerkerk schermde met een brief van minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) waarin hij hem de volle steun zou geven. Schuiling heeft de brief niet gezien, maar volgens hem heeft Dijkstal niets meer gedaan dan te zeggen: doe je werk en zorg voor betere verhoudingen in Groningen. “Zijn bravoure is volstrekt misplaatst. Hij zou veel ingetogener moeten opereren.”

Ouwerkerk is verantwoordelijk voor het niet goed functioneren van de politie, voor de miscommunicatie tijdens de Oosterparkrellen en voor de verziekte verhoudingen binnen het driehoeksoverleg tussen hem, de hoofdofficier van justitie en de korpschef. De gemeenteraad heeft formeel geen controlerende taak als het om de rol van de burgemeester als korpsbeheerder gaat, maar alle raadsleden willen Ouwerkerk hier toch op aanspreken. Als korpsbeheerder moet hij verantwoording afleggen aan het regionaal college van burgemeesters. Zijn collega's in Groningen hebben gisteren al hun vertrouwen in hem uitgesproken.

Als Ouwerkerk met de goede antwoorden komt en een duidelijk plan trekt om de situatie bij de politie te verbeteren, dan zal de gemeenteraad het vertrouwen in hem uitspreken, zo geven alle partijen aan. CDA'er H. Morssink wijst er op dat Ouwerkerk in het najaar bij de verlenging van zijn ambtstermijn de volle steun kreeg en dat alleen deze zaak niet zwaar genoeg is om hem weg te sturen.

Volgens GroenLinks-raadslid C. Dekker heeft Ouwerkerk in zijn Groningse periode inmiddels wel wat veel blunders op zijn naam staan. Zo werd hij al weggehoond toen hij voorstelde hoerenlopers te registreren, ging hij buiten zijn boekje door de bestuursrechter fel te bekritiseren bij een uitspraak over de sluiting van een coffeeshop en verzweeg hij een betaalde bijbaan bij bouwbedrijf Mourik.

De SP vindt dat als Ouwerkerk blijft hij er wel voor moet boeten, bijvoorbeeld door de schade in de Oosterparkbuurt te betalen. Maar in Groningen wordt ook over een chique oplossing voor de burgemeester gespeculeerd: hij overleeft deze crisis en als de storm is overgewaaid zorgt Den Haag dat hij een leuke nieuwe baan krijgt.

De ondernemingsraad van het politiekorps verklaarde gisteren niet aan de “heksenjacht” op de burgemeester mee te willen doen. Agenten binnen het korps vinden dat de burgemeester, hoofdofficier van justitie R. Daverschot en plaatsvervangend hoofdofficier M. van Capelle moeten opstappen. Maar de ondernemingsraad wil eerst een gesprek met Ouwerkerk en een onderzoek naar de Oosterparkrellen afwachten. “De kwade genius in deze zaak is Daverschot”, zegt voorzitter D. van der Laan. Hij gelooft zoals velen dat het openbaar ministerie het rapport-Bakkenist, dat naar aanleiding van de zaak-Lancée (de valselijk van incest beschuldigde oud-politiechef van Schiermonnikoog) is gemaakt, heeft laten uitlekken. Daverschot weigert tot nu toe elk commentaar. Hij wacht op een verklaring van minister Sorgdrager. Wel heeft hij een verklaring laten uitgeven dat justitie in Groningen niet gelekt heeft.

OR-voorzitter D. van der Laan zegt in navolging van Veenstra dat het conceptrapport-Bakkenist veel milder was over Veenstra en veel kritischer over Daverschot. “Ineens was er een rapport waarin alles was omgedraaid. Een vreemde gang van zaken.” Justitie was de opdrachtgever van het onderzoek. Veenstra had volgens de ondernemingsraad niet hoeven op te stappen. “De vraag is in hoeverre hem nog een keuze is gelaten.”