Bitch

Het woord 'bitch' lijkt populair te worden. Bereikte de teef/hoer/slet ons voorheen uitsluitend via de mond van Amerikaanse gangsta rappers, tegenwoordig kun je 'bitch', net als 'motherfucker' een paar jaar geleden, in allerlei verschillende betekenissen tegenkomen. Speels, liefkozend ('she's my bitch', zegt dan een jongen over zijn vriendin), en steeds vaker als geuzennaam.

'Rockbitch' heet een uit vrouwen bestaande groep. De Amerikaanse zangeres Meredith Brooks zong van de zomer: I'm a bitch, I'm a lover, I'm a child, I'm a mother'; rapster Lil' Kim wilde haar cd Queen Bitch noemen, in interviews benadrukkend dat het hier om een eretitel ging, iets als 'moordwijf'. De laatste confrontatie met het woord is in de single van de The Prodigy, 'Smack My Bitch Up'. Deze Engelse electro-band bestaat uit twee zwarten en twee blanken, allevier mannelijk. De tekst van hun nummer gaat zo: 'Smack My Bitch Up, Smack My Bitch Up, Smack My Bitch Up,' (zoiets als 'Tuig m'n teef af')

En dat veertien keer.

De poster die de single in Engeland onder de aandacht moet brengen is zwart met in witte letters de titel van het nummer. Er is protest aangetekend door bezorgde ouders en Members of Parliament die vinden dat hoewel je je voor muziek nog kunt afsluiten - want de radio kan uit - je een poster niet vermijden kunt. 'Kinderachtig' en 'ze begrijpen ons ook nooit', zeggen de leden van The Prodigy over de reacties op de poster en op het nummer zelf. Waarom zou het nummer vrouwenmishandeling uitlokken, onze single 'Firestarter' heeft toch ook geen brandstichting opgeleverd?

Aan het tijdschrift New Musical Express vertelde Liam Howlett, muzikaal brein en tekstschrijver van de groep, dat hij zijn publiek intelligent genoeg acht om de tekst niet letterlijk te nemen en ook niet ten uitvoer te brengen. 'Smack My Bitch Up' is street-slang, zegt hij, het betekent niets, het is een loze kreet waarmee wij stoom afblazen. Maar het is zo letterlijk, werpt de journalist New Musical Express tegen. Precies, drogredeneert Howlett, het is zo letterlijk dat het niet letterlijk kàn zijn.

Howlett lijkt er van uit te gaan dat een concreet geval van vrouwenmishandeling het ergste is dat zijn tekst zou kunnen aanrichten. En dat er zolang dat niet gebeurt maar weinig op af te dingen valt. Hij vergeet voor het gemak dat woorden beelden oproepen, of je wilt of niet - ook als je intelligent bent. En dat dat in dit geval precies de niet al te subtiele beelden zijn die Howlett ons ook wìl opdringen. Want als het slechts een loze kreet was, waarom koos hij dan vier woorden die bulken van betekenis?

'Ironie' is een veelgehoorde verklaring. Maar dat lijkt een makkelijk excuus voor wie The Prodigy koste wat kost het voordeel van de twijfel gunt. Want ironie is niet loos - dan had de tekst naar een andere betekenis moeten verwijzen. De auteur zelf draagt ook in interviews geen alternatieven aan, maar legt de verantwoordelijkheid bij de luisteraar.

Volgens Howlett is 'Smack My Bitch Up' een publieksfavoriet, wat wil zeggen dat het bij optredens door een duizendkoppig publiek wordt meegebruld. Ik moet er niet aan denken dat ik daar tussen zou staan.