Top leiders Centraal-Azië

AABAT, 8 JAN. De presidenten van de vijf ex-Sovjet-republieken in Centraal-Azië - Turkmenistan, Kazachstan, Kirgizië, Oezbekistan en Tadzjikistan - hebben op een tweedaagse top in de Turkmeense hoofdstad Aabat afgesproken nauwer samen te werken op politiek en economisch gebied, dit met het onuitgesproken doel, de afhankelijkheid van Rusland te verminderen.

President Noersoeltan Nazabajev van Kazachstan zei na de top dat nauwere economische samenwerking het gebied aantrekkelijker maakt voor buitenlandse investeerders. “In ons gecombineerde gebied wonen meer dan vijftig miljoen mensen. Als we een daadwerkelijke economische ruimte scheppen kunnen investeerders in elk van onze staten terecht”, aldus Nazarbajev.

Op de bijeenkomst ondertekenden gastheer Saparmurat Niyazov van Turkmenistan en Nazarbajev een aparte verklaring over de aanleg van nieuwe pijpleidingen voor het vervoer van hun olie en aardgas naar de wereldmarkten. De leiders van Kazachstan, Oezbekistan en Kirgizië werkten in Aabat aan plannen om hun sinds 1994 bestaande 'gezamenlijke economische ruimte' meer inhoud te geven en de Tadzjiekse president liet weten dat zijn land zich bij dat samenwerkingsverband zal aansluiten zodra het daartoe na jaren van burgeroorlog in staat is.

Centraal-Azië is rijk aan olie en gas. Kazachstan acht zich in staat op afzienbare termijn per jaar honderd miljoen ton olie en honderd miljard kubieke meter gas te exporteren; Turkmenistan en Oezbekistan kunnen jaarlijks respectievelijk honderd en twintig miljard kubieke meter gas uitvoeren.

Diverse Centraal-Aziatische leiders spraken zich in Aabat uit tegen een intensivering van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), waarin twaalf ex-Sovjet-republieken samenwerken en dat volgens een aantal leden al te nadrukkelijk door Rusland wordt gedomineerd. Juist gisteren werd bekend dat de GOS-top van deze maand op verzoek van de Oekraïne wordt uitgesteld. In Aabat zei de Oezbeekse president Islam Karimov zich “categorisch” te verzetten tegen plannen het GOS tot internationaal rechtspersoon te maken omdat dat een aantasting van de soevereiniteit van de leden zou zijn. Karimov was ook tegen de omvorming van het GOS tot “een militair-politieke organisatie”. (Reuters)