'Succesvolle munt is ook in het belang van de niet-leden'; Britten geven euro faire behandeling

LONDEN, 8 JAN. Groot-Brittannië doet voorlopig niet mee aan de Europese munt, de euro, maar het is begin mei wel de voorzitter van een topontmoeting waar wordt besloten welke landen wel deelnemen. Een vreemde tegenstelling? Helemaal niet, vindt minister van financiën Gordon Brown.

“We zullen de bijeenkomst voorzitten op de meest constructieve en eerlijke manier. Een succesvolle euro is in het belang van leden en van niet-leden.” Zijn collega van buitenlandse zaken, Robin Cook, gaat nog een stapje verder: “Ik heb van verschillende kanten gehoord dat het juist een voordeel is dat Groot-Brittannië de bijeenkomst voorzit, want het is onpartijdig.”

De Labour-regering van Tony Blair grijpt het voorzitterschap dit half jaar van de Europese Unie aan om te bewijzen dat ze, in tegenstelling tot haar conservatieve voorganger, een constructieve houding heeft ten aanzien van Europa. Tijdens ontmoetingen vandaag en gisteren met de buitenlandse pers in Londen, onderstreepten diverse ministers de positieve bijdragen die Groot-Brittannië wil leveren aan de Europese Unie. Ook de verklaring waarom Groot-Brittannië voorlopig niet meedoet aan de euro is veranderd. Niet langer worden politieke redenen als het verlies van soevereiniteit aangehaald, de verklaring is nu puur economisch. “De reden dat we niet meedoen is niet dat we niet in de euro geloven, maar we zitten in een andere economische cyclus”, zei gisteren premier Blair. “De economische convergentie moet duurzaam zijn voordat Groot-Brittannië toetreedt tot de euro. Dat zal niet voor de volgende verkiezingen zijn”, aldus Blair die zei dat er geen plannen zijn het pond te laten terugkeren in het economische monetair stelsel.

Ook minister van buitenlandse zaken Cook haalde het ontbreken van economische convergentie aan als reden waarom zijn land niet toetreedt tot de euro. Om aan te sluiten bij de economieën op het continent, zo legde Cook uit, zou Groot-Brittannië de rente die nu boven de zeven procent ligt aanzienlijk moeten verlagen.

Formeel worden enkel economische argumenten aangehaald voor het voorlopig buiten de euro blijven. Maar de Britse opinie moet ook nog voor de euro worden gewonnen, want premier Blair heeft een referendum beloofd over euro-deelname. “Want de stap is enorm, dus moet het de juiste stap zijn en moeten we de bevolking mee hebben”, zei Blair gisteren. “Daarom moeten we voor de eerste keer de bevolking en bedrijven voorbereiden op de komst van de euro.”

Blijft de vraag of het niet tegenstrijdig is dat het land dat heeft aangekondigd een leidende rol in Europa te willen spelen, nu juist het meest ambitieuze project van de Europese Unie dreigt te missen. “Als we niet meedoen zullen we minder invloed op de Economische en Monetaire Unie hebben dan wanneer we wel deelnemen”, gaf Blair toe. Gevraagd of de Economische en Monetaire Unie niet dé politieke katalysator in de Europese Unie wordt, antwoordde Blair: “Ik begrijp dat niet precies. Niemand wil toch het einde van de natiestaten.”

Om de start van de euro een succes te maken, moet Groot-Brittannië nog een lastig conflict oplossen: het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank. De Nederlander Wim Duisenberg was de gedoodverfde kandidaat tot Frankrijk zijn president van de nationale bank, Jean-Claude Trichet, naar voren schoof. “We zullen een constructieve rol spelen”, was alles wat Blair hierover wilde zeggen.

Een van de scenarios die nu circuleren is dat een leeftijdsgrens wordt gesteld, doordat Duisenberg (62 jaar) na een aantal jaren het voorzitterschap zou moeten afgeven aan Trichet. Maar volgens minister van financiën Brown moet het verdrag over de euro worden gerespecteerd en daarin staat niets over de leeftijd van de bankpresident.