Raken is lekker

Schieten met stenen, kersenpitten of propjes papier: doel treffen geeft een kick. Raken geeft macht. Deel 2 in een serie over passies.

Dump-Store Amsterdam, Ferd. Bolstr 156, 020-6711794, Amsterdam en Dump 2000, Korte Hoogstr 9, Rotterdam, 010-4112934 hebben een ruim aanbod aan legale schietapparaten.

De 'lerarendoder' is al weer enige tijd verboden. Het was de naam van een buitensporig model katapult, waarmee krakers in Amsterdam medio jaren tachtig stalen kogels op de ME zouden hebben afgeschoten. Een treffer, zo stelde de politie, zou zo niet dodelijk dan toch zwaar verwondend zijn. Een algeheel verbod op katapults volgde. Weer was een vorm van werpen en treffen aan banden gelegd en het landschap van jongensgenot verder ingeperkt.

Al mijn leven lang tref ik doel met stenen, kersenpitten, speren, darts, messen, kogels, papieren pijltjes en houten pijlen. Doel kiezen, mikken, werpen of schieten en dan raken, heerlijk. Het doet er niet zo veel toe waarmee. Op kantoor een propje papier in één keer in de prullenbak laten belanden, bevredigt eveneens. Zij het van een andere orde dan wanneer je met een kogel een bewegend doel treft. Zo trof ik enige tijd geleden in Zuid-Afrika een leeuw, weliswaar in het virtuele struikgewas binnen een speelautomaat, maar wel helemaal raak.

Waarin schuilt de bevrediging van het raken? Zinvol is het schieten op een leeg blikje of papieren roos moeilijk te noemen. Wie aanlegt op een doel beseft dat hij niet bezig is met een belangrijke investering in de toekomst, noch met een duidelijke stap op de carrière-ladder. Maar als mijn machtige arm dat wil, beweegt wel op tien meter afstand een blikje dat op een paal is gespiest. Raken is macht, het blikje mijn weerloze slachtoffer.

Alleen al het geluid waarmee een projectiel zich in het doel boort... Ook wanneer een schietschijf buiten het bulls eye wordt geraakt, schenkt dit geluid bevrediging. De schutter wacht op de 'plok' waarmee hij zijn pijl in het doel hoort boren of de 'twoing' die een treffer van lood op metaal begeleidt. Raak blijft lekker.

Raken moet op zijn tijd, net zoals dronken worden of ruzie maken. Soms is inderdaad doden het doel. Zo ken ik iemand die thuis met een knikpistool op muizen schiet, om, naar zijn zeggen, een plaag tot staan te brengen. En een gemeente-ambtenaar belast met 'ongedierte-bestrijding' adviseerde mij ooit - officieus, dat wel - om tegen duivenoverlast afspraken te maken met de buren. Wanneer die daar niet op tegen waren, zo zei de ambtenaar, was het verstandiger een luchtbuks te kopen dan de hulp van de gemeente in te roepen. Zelf deze vliegende ratten uit de dakgoot schieten was sneller, goedkoper en efficiënter.

Op de markt van schieten en treffen verscheen onlangs de blowgun. Een mat-zwarte, kunststoffen pijp waarmee kleine pijlen of plastic blowgun-balls weggeschoten kunnen worden. Een uitdaging voor iedere jongen die Kuifje en het Gebroken Oor heeft gelezen en Arumbaya-indiaan wil spelen. Als een natuurmens geruisloos sluipen door het struikgewas, met als enige wapen een holle buis waarin een pijltje zit dat is gedoopt in gif. De dood vermomd als halfnaakte inboorling.

Maar op nieuwe snufjes zit de ware trefferspecialist niet te wachten. Als het enigszins kan, maakt hij zelf apparaten waarmee projectielen kunnen worden gelanceerd. Dat heeft het verbod op de custom made katapult in elk geval bereikt: nu moeten we ze zelf weer maken uit een gevorkte boomtak en de binnenbanden van een fiets. Dat is pure winst.