LADY MACBETH

Naam: Chris Nietvelt (35) Rol: Lady Macbeth (1987) Gezelschap: De Tijd Regie: Ivo van Hove

“De rol van Lady Macbeth is in feite niet zo groot, het zijn maar drie, vier scènes. Toch wordt er een enorm belang aan gehecht en dat maakt het zo beladen. Ze is, net als Lulu, een fenomeen waarnaar alle aandacht uitgaat, dat heb ik me tijdens de repetities niet gerealiseerd. Ik had niet het gevoel dat ik het middelpunt was. Dat kan aan mijn eigen onervarenheid gelegen hebben: ik was 25 en Macbeth was mijn vierde productie sinds mijn eindexamen aan het Conservatorium in Antwerpen.

“Het gezelschap De Tijd was in 1987 net opgericht en Macbeth was de eerste voorstelling. De bedoeling was dat Dora van der Groen een heel oude Lady Macbeth zou spelen naast een man in de bloei van zijn leven. Lucas Vandervost speelde Macbeth. Toen Dora opeens afzegde, is het concept omgegooid en heeft Ivo van Hove mij gevraagd. Niet die rol vond ik zwaar, wel het idee dat ik 'm moest overnemen van iemand met zoveel ervaring.

“Wat ik me goed herinner, is dat we Lady Macbeth heel bewust niet als de slechte feeks wilden neerzetten. Dat vonden wij te eenlijnig. Het wordt zo plat als je alleen de slechte kant laat zien. Wij beschouwden Macbeth en zijn vrouw als een koppel dat ooit heel verliefd was. Nadat die verliefdheid door de jaren heen is verwaterd, wil Lady Macbeth koste wat kost die goede relatie herstellen en haar man gelukkig maken. Haar enige drijfveer is hun beider geluk, niet machtswellust of agressie. Natuurlijk kreeg het publiek ook haar slechte kant te zien, maar er ontstond begrip voor wat ze deed en er was zelfs medelijden. Zij is weliswaar de sterkere op wie Macbeth leunt, maar zij staat in dienst van hem en niet omgekeerd - dat was ons uitgangspunt.

“Tijdens de repetities kreeg ik het op een gegeven moment moeilijk omdat Lucas dacht dat Macbeth geen relatie meer had met zijn vrouw. Hij negeerde mij totaal terwijl ik steeds braaf achter hem aan bleef lopen. Daardoor dreigde de voorstelling helemaal scheef te trekken.

“Moeilijk was ook het moment waarop ik met twee dolken op het punt stond koning Duncan te vermoorden. Het is een scène met een agressieve lading en het duurde lang eer ik duidelijk kon maken dat die moord in de ogen van Lady Macbeth gerechtvaardigd is. De moord heeft voor haar een persoonlijke reden en ze moet hem daarom plegen. In de waanzinscène beseft ze dat er fout bloed aan haar handen kleeft, ik denk dat ze dan een schuldgevoel heeft. Ik heb flink met mijn handen gewapperd. Dat het de aandacht trok, komt waarschijnlijk doordat ik nogal lange handen en losse gewrichten heb.

“Macbeth is een dierbaar stuk doordat ik er zelf in heb gespeeld. Er zijn me ook veel beelden van bijgebleven. Het was mijn eerste grote rol, met Lady Macbeth kwam ik in de picture. Toen ik later naar Toneelgroep Amsterdam ging, wist men van mijn Lady Macbeth. Dat was mijn geschiedenis, daar kon ik mij mee profileren.”