Hoe vind je een goede tuinarchitect?; Voor een boekenbon en een fles wijn

Al jaren geef ik lezingen en de ervaring heeft mij geleerd dat je je verhaal het beste met een grapje kunt beginnen om het ijs te breken en de stemming erin te krijgen. Een paar jaar geleden werd ik ingehuurd om het jubileum van een tuinarchitectenbureau op te luisteren. In een grote feesttent bevonden zich de jubilarissen en hun klanten. “Zoals u weet”, begon ik mijn feestrede, “is een tuinarchitect iemand die experimenteert op kosten van zijn opdrachtgever.” Doodse stilte. Ik geef toe: ik overdrijf wel eens, maar de arrogantie en experimenteerzucht van architecten en tuinarchitecten is wel degelijk spreekwoordelijk. De moed zonk mij in de schoenen, in de wetenschap dat de diaprojector geladen was met een serie komische plaatjes van mislukte voortuintjes.

Niet bekend

Het adres van de Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners is gemakkelijker te vinden, maar ook in hun kleurrijke folder wordt over geld gezwegen, en dat terwijl een potentiële klant wel degelijk in de kosten geïnteresseerd is. Ten slotte kom ik erachter dat het advies-uurloon van een vakbekwaam hovenier ƒ 65 bedraagt en dat van een tuinarchitect minimaal ƒ 108 en maximaal ƒ 179. Ex. BTW.

Ongediplomeerden en beunhazen vragen minder en zijn soms al tevreden met een boekenbon en een fles landwijn. Sommige hoveniers leveren een gratis tuinontwerp, op voorwaarde dat zij de aanleg en de beplanting mogen verzorgen. Indirect worden op die manier de kosten van het ontwerp terugverdiend en dat is nu precies de reden waarom sommigen liever de duurdere tuinarchitect nemen. Die is onafhankelijk en verdient niet aan planten, terrastegels en vijvermaterialen. En niet alle tuinarchitecten willen op kosten van de klant vernieuwend bezig zijn; sommigen stellen zich wel degelijk in dienst van de opdrachtgever. Het verschil tussen een hovenier en een tuinarchitect zit hem niet alleen in de prijs.

Als je het maken van een tuin vergelijkt met het bouwen van een huis, dan is de tuinarchitect degene die de ruimte indeelt en bedenkt hoe de paden moeten lopen en waar de vijver of de zandbak komt; de hovenier is de uitvoerder die spit, plaveit, metselt en de tuin met planten stoffeert. Voor specialistische werkzaamheden, zoals bestraten, worden soms weer onderaannemers ingeschakeld. En de opdrachtgever kan altijd besluiten om een deel van de werkzaamheden zelf uit te voeren. Om de kosten te drukken, of omdat hij er gewoon plezier in heeft. Wie zich onzeker voelt kan zich - tegen betaling - door de tuinarchitect laten begeleiden.

Nu zitten we nog steeds met een paar belangrijke vragen. Ten eerste: hoeveel uur steekt een tuinarchitect in een tuinontwerp? Dat hangt natuurlijk van de grootte van de tuin af, maar voor de kleinste tuin bent u toch al gauw ƒ 1.000 kwijt. Daarvoor heeft u nog geen bestek, begroting, werktekening, of beplantingsplan. Tijdens een eerste, oriënterend gesprek - dat bijna altijd gratis is - moet een tuinarchitect de kosten van de verschillende fasen van aanleg vrij aardig kunnen schatten. Leg gemaakte afspraken altijd schriftelijk vast.

En ten tweede: is een slechte tuinarchitect beter dan een goede hovenier of een talentvolle beunhaas? Daar is nauwelijks antwoord op te geven; er zijn amateurs, met niet meer dan het diploma Tuinontwerpen van een schriftelijke cursus op zak, die lommerrijke lusthoven ontwerpen en er zijn hoogopgeleide brekebenen. Daarom heeft adverteren voor de tuinarchitect geen zin. Wie een schilderij wil kopen grijpt niet naar de Gouden Gids. Een tuinontwerper die je bevalt, vind je door te kijken - in tijdschriften, op tuinfairs en in tuinen van anderen.

Een gewiekste kennis van mij, uit Aerdenhout, heeft zijn tuin laten ontwerpen door een dure, getalenteerde tuinarchitect en laten aanleggen door een begenadigde beunhaas, voor een habbekrats.

INFORMATIE

Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners, John F. Kennedylaan 99,Postbus 85, 3980 CB Bunnik, tel 030-6595650/fax 030-6595655

Nederlandse Vereniging voor Tuin- en Landschapsarchitectuur, Oudebrugsteeg 11-2, 1012 JN Amsterdam, tel 020-4275590/fax 020-4217172

Stichting Bureau Architecten Register (tuin- en landschapsarchitecten), Nassauplein 24, 2585 EC Den Haag, tel 070-3467020/fax 070-3603028