HAMLET

Naam: Pierre Bokma (42)

Rol: Hamlet (1987)

Gezelschap: Het Publiekstheater

Regie: Gerardjan Rijnders

“Ik herinner me een vrij moeizaam repetitieproces met allerlei vormen van verzet door verschillende mensen. Dat ging een beetje langs mij heen. Mij ging het erom van Hamlet geen eenmansshow te maken, ik wilde opgaan in het geheel, mij onderdompelen in de perikelen aan het hof.

“Ik vroeg mij af wat er zo heilig aan het stuk is. Iedereen kijkt altijd naar Hamlet, naar de manier waarop een acteur Hamlets twijfel toont en onderliggende lagen blootlegt. Maar er is toch ook een verhaal? Gaandeweg merkte ik dat het dramaturgisch eigenlijk van rare flarden aan elkaar hangt. Toch is het een geweldig stuk, maar ik ben er niet achter gekomen waar 'm dat in zit.

“Hamlet is de moeilijkste en allermooiste rol van Shakespeare. Moeilijk is dat Hamlet volledig gevangen zit in zijn eigen hoofd, zijn twijfel staat los van de gebeurtenissen om hem heen. Het is alsof iedereen kijkt naar een gladiator die in de arena een denkbeeldig gevecht voert. Wat ik er zo mooi aan vind, is dat wat Shakespeare aan het eind in De storm beschrijft zich min of meer in Hamlets hoofd afspeelt. De dingen die Shakespeare Prospero over de maatschappij laat zeggen, de wirwar aan ingewikkelde verhaallijnen in De Storm - dat zie je allemaal terug in de twijfel die Hamlet heeft.

“Hij probeert het raadsel van het leven op te lossen maar hij ziet niet dat de oplossing het leven zelf is. Hamlet is een hyperintellectuele adolescent die zich aan alles om zich heen ergert en zichzelf voortdurend in de weg loopt. Hij is een soort Don Quichot, iemand die bij wijze van spreken boos is over het feit dat er onder water minder lucht is dan erboven.

“Tijdens de repetities zei Gerardjan Rijnders steeds: laat zien dat hij denkt. Zo'n regieaanwijzing moet je als acteur zelf definiëren. De manier waarop ik daaraan vorm probeerde te geven, is tijdens de première half mislukt. Ik was te overgeconcentreerd. Ik dacht dat denken zoiets was als concentreren en dus stond ik me heel ingespannen te concentreren. Maar: je denkt of je denkt niet. Toen ik later inzag dat ik denken niet van concentreren hoefde te scheiden, groeide ik in mijn rol.

“Over het algemeen heeft de pers deze Hamlet niet zo gewaardeerd. Men vond 'm te flets. Maar dit stuk overstijgt de deadline van een première. De voorstelling is op dat moment niet af. Hamlet spelen is een proces dat je doormaakt, na tien keer kwam ik steeds beter in mijn element. Gaandeweg vond ik de sleutel voor dat denken doordat ik me wist te ontspannen.

“Ik heb veel aan die rol gehad. Het stuk geeft een goed inzicht in wat acteren is en hoe je met verschillende emoties moet omgaan. Acteren is herhalen. In Hamlet heb ik geleerd hoe ik een emotie ook na twintig keer spelen oprecht kan houden.”