Godsdienst

In zijn lezenswaardige bijdrage over Turkije (23 december) stelt T.H. von der Dunk, dat in het denken van geseculariseerde culturen nog lang na het afscheid van de godsdienst de invloed daarvan doorwerkt in het morele waardenpatroon. Dat is ongetwijfeld juist.

De vraag is echter of die moraal los verkrijgbaar is. Met Nietzsche ben ik van mening dat voor de levensvatbaarheid van de moraal respect voor andersdenkenden een onmisbare voorwaarde is. Recente bijdragen van E. Sanders 'God verdoeme mij' en van E. Etty 'God in deeltijd' laten zien dat NRC Handelsblad met die voorwaarde geen rekening houdt. Het democratische credo van de vrijheid van meningsuiting duldt geen tegenspraak.

Het voor achterlijk houden van godsdienstige opvattingen is blijkbaar de moderne voorwaarde om gelijk te zijn en gelijk te hebben.