Cholesterol niet altijd te bestrijden

ROTTERDAM, 8 JAN. Bij één op de zes mannen die last hebben van een te hoog cholesterolgehalte en dichtslibbende bloedvaten hebben de moderne cholesterolverlagende middelen (de statinen) geen effect. Deze mensen bezitten een variant van een gen dat hen ongevoelig maakt voor deze medcijnen.

Dit blijkt uit onderzoek van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, het Academisch Ziekenhuis in Leiden en het Ottawa Heart Institute in Ontario, Canada. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in het New England Journal of Medicine.

Wanneer mensen met deze genetische constitutie in de toekomst met een test worden geïdentificeerd voordat er cholesterolverlagende medicijnen worden voorgeschreven, kan dat alleen al in Nederland de gezondheidszorg een besparing van tientallen miljoenen guldens opleveren.

In Nederland hebben ongeveer 500.000 mensen een zo hoog cholesterolgehalte dat ze voor behandeling met statinen in aanmerking komen. De statinen zijn bedoeld om hartziekten uit te stellen en te voorkomen. Uit onderzoek blijkt, dat dertig tot veertig mensen vijf jaar lang dagelijks zo'n middel moeten nemen om een hartinfarct of beroerte te voorkomen.

Onderzoek heeft aangetoond dat behandelde mensen gemiddeld langer leven, maar de kosten per gewonnen levensjaar lopen - afhankelijk van het onderzoek - uiteen van 25.000 tot ruim 100.000 gulden. Dat laatste bedrag is hoog in vergelijking met de kosteneffectiviteit van in Nederland geaccepteerde behandelingen als hart- en levertransplantatie die ongeveer 60.000 à 80.000 gulden per gewonnen levensjaar kosten en de bevolkingsonderzoeken naar borst- en baarmoederhalskanker die ongeveer 30.000 gulden per jaar kosten.

Momenteel wordt de tekst van een nieuwe behandelwijze van een te hoog cholesterolgehalte vastgesteld. Daarin wordt, mede in verband met de hoge kosten, aangeraden om, afgezien van een categorie uitzonderingen, de statinen alleen voor te schrijven aan mensen met een levensverwachting langer dan vijf à tien jaar en een cholesterolgehalte hoger dan vijf millimol per liter.

Om de kosten per gewonnen levensjaar omlaag te brengen, kan worden besloten om alleen mensen met ernstig verhoogde cholesterolgehaltes te behandelen, maar eleganter is om mensen bij wie de middelen toch niet zullen helpen de pillen niet voor te schrijven. Het Nederlands-Canadese onderzoek waarvan nu de resultaten bekend zijn geworden, biedt de mogelijkheid met een genetische test tevoren te bepalen of een behandeling met statinen effect zal hebben. Mensen bij wie de statinen niet werken, kan een dieet worden voorgeschreven en een cholesterolverlagend middel van een oudere generatie, dat goedkoper is.